Yu Ki San
Writer
Năm tài chính 2025 đã khép lại với những con số biết nói, đánh dấu một bước ngoặt lịch sử cho nền kinh tế số Việt Nam. Thương mại điện tử (TMĐT), từ một kênh mua sắm thay thế, nay đã trở thành động lực tiêu dùng chủ đạo với tổng doanh số xác lập kỷ lục mới. Đáng chú ý hơn cả, số liệu thị trường cho thấy một cuộc chuyển dịch ngoạn mục trong tâm lý người tiêu dùng: thời kỳ "vàng son" của những món hàng giá rẻ, không thương hiệu đang dần lùi vào dĩ vãng, nhường chỗ cho nhu cầu trải nghiệm các sản phẩm chính hãng và đắt tiền.
Cú hích 17 tỷ USD và "điểm rơi" mua sắm cuối năm
Theo báo cáo toàn cảnh thị trường mới nhất từ Metric, tổng doanh số giao dịch (GMV) trên bốn sàn thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam hiện nay bao gồm Shopee, Lazada, TikTok Shop và Tiki đã cán mốc 429.660 tỷ đồng (tương đương khoảng 17 tỷ USD). Con số khổng lồ này không chỉ phản ánh sức mua bền bỉ của nền kinh tế trong bối cảnh nhiều biến động mà còn chứng minh sự thay đổi sâu sắc trong thói quen chi tiêu của người dân.
Đà tăng trưởng của năm 2025 được khắc họa rõ nét qua biểu đồ doanh thu dồn về quý cuối năm. Chỉ riêng quý IV, thị trường đã ghi nhận doanh số 123.730 tỷ đồng, đóng góp tới gần 30% vào tổng doanh thu cả năm. Sức nóng của thị trường tăng dần đều qua từng tháng, khởi đầu với 39.730 tỷ đồng vào tháng 10, nhích lên 40.330 tỷ đồng trong tháng 11 và chạm đỉnh lịch sử vào tháng 12 với con số ấn tượng 43.670 tỷ đồng. Điều này khẳng định thói quen "săn sale" và mua sắm Tết vẫn là động lực tăng trưởng chính, nhưng dòng tiền giờ đây đã được người Việt phân bổ vào những giỏ hàng có giá trị cao hơn nhiều so với trước.
Sự lên ngôi của hàng chính hãng và sự thoái trào của phân khúc giá rẻ
Điểm nhấn quan trọng nhất của bức tranh TMĐT năm qua chính là sự "bạo chi" của người tiêu dùng cho các sản phẩm công nghệ và xa xỉ phẩm ngay trên nền tảng trực tuyến. Apple tiếp tục khẳng định vị thế thương hiệu dẫn đầu tuyệt đối khi đạt doanh số 9.132 tỷ đồng, tăng trưởng tới 68% so với năm trước. Theo sát phía sau là hai ông lớn Samsung và Xiaomi, cùng nhau tạo nên một thị trường công nghệ sôi động. Làn sóng này cũng tạo đà bứt phá ngoạn mục cho các hệ thống bán lẻ ủy quyền chính hãng khi tham gia sàn, điển hình như Viettel Store ghi nhận mức tăng trưởng 131,37% và ShopDunk tăng 78,65%.
Song song với sự thăng hoa của hàng hiệu là sự thoái trào rõ rệt của nhóm hàng giá rẻ, chất lượng thấp. Số liệu thống kê chỉ ra một nghịch lý thú vị: dù các gian hàng chính hãng (Shop Mall) chỉ chiếm tỷ lệ khiêm tốn khoảng 2,12% về số lượng nhà bán, nhưng lại đóng góp tới 32,6% tổng doanh số toàn thị trường. Phân khúc sản phẩm có giá dưới 100.000 đồng đang dần bị thu hẹp thị phần, nhường "đất diễn" cho các đơn hàng có giá trị trên 1 triệu đồng. Xu hướng này đã đẩy giá trị trung bình trên mỗi sản phẩm (AUP) tăng thêm 26%, cho thấy người Việt ngày càng khó tính hơn và sẵn sàng trả giá cao hơn cho sự an tâm và chất lượng. Bên cạnh công nghệ, ngành làm đẹp vẫn giữ ngôi vương về quy mô với doanh số hơn 74.400 tỷ đồng, trong khi nhóm Nhà cửa – Đời sống và Thời trang nữ tiếp tục là những ưu tiên chi tiêu hàng đầu.
Cuộc đua "tam mã" và sự thanh lọc khắc nghiệt của thị trường
Bức tranh thị phần năm 2025 cũng phác họa rõ nét chiến lược cạnh tranh khác biệt giữa các nền tảng. Shopee tiếp tục giữ vững ngôi vị "bá chủ" với 56% thị phần nhờ lợi thế hệ sinh thái người dùng khổng lồ và mức độ trung thành cao. Trong khi đó, TikTok Shop đang phả hơi nóng vào các đối thủ khi chiếm lĩnh 29% thị phần, nhờ khai thác triệt để mô hình kết hợp giải trí và mua sắm (shoppertainment), đánh trúng tâm lý tiêu dùng ngẫu hứng qua các video ngắn. Ở một hướng đi riêng biệt, Lazada kiên định với chiến lược "tăng trưởng dựa trên thương hiệu" (brand-led growth). Với việc đầu tư 100 triệu USD vào trí tuệ nhân tạo (AI) và mở rộng nguồn hàng quốc tế từ Tmall, Gmarket, nền tảng này đạt tỷ trọng doanh thu từ gian hàng chính hãng (LazMall) lên tới 59,7%, cao nhất thị trường, qua đó củng cố vị thế vững chắc trong phân khúc khách hàng trung và cao cấp.
Tuy nhiên, sự tăng trưởng về chất cũng đi kèm với một quá trình thanh lọc tàn khốc. Thị trường không còn là "mảnh đất hứa" dễ dàng cho bất kỳ ai muốn khởi nghiệp bán hàng online. Số lượng nhà bán hàng có phát sinh đơn hàng đã sụt giảm mạnh từ 650.000 xuống còn hơn 601.000. Chỉ riêng trong quý IV – thời điểm vàng của mua sắm – đã có hơn 20.000 gian hàng buộc phải rời khỏi cuộc chơi. Thực tế này phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt, nơi các nhà bán hàng nhỏ lẻ, thiếu vốn và yếu kém về năng lực vận hành hay sáng tạo nội dung sẽ dần bị đào thải, nhường chỗ cho các doanh nghiệp chuyên nghiệp và bài bản hơn.
Cú hích 17 tỷ USD và "điểm rơi" mua sắm cuối năm
Theo báo cáo toàn cảnh thị trường mới nhất từ Metric, tổng doanh số giao dịch (GMV) trên bốn sàn thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam hiện nay bao gồm Shopee, Lazada, TikTok Shop và Tiki đã cán mốc 429.660 tỷ đồng (tương đương khoảng 17 tỷ USD). Con số khổng lồ này không chỉ phản ánh sức mua bền bỉ của nền kinh tế trong bối cảnh nhiều biến động mà còn chứng minh sự thay đổi sâu sắc trong thói quen chi tiêu của người dân.
Đà tăng trưởng của năm 2025 được khắc họa rõ nét qua biểu đồ doanh thu dồn về quý cuối năm. Chỉ riêng quý IV, thị trường đã ghi nhận doanh số 123.730 tỷ đồng, đóng góp tới gần 30% vào tổng doanh thu cả năm. Sức nóng của thị trường tăng dần đều qua từng tháng, khởi đầu với 39.730 tỷ đồng vào tháng 10, nhích lên 40.330 tỷ đồng trong tháng 11 và chạm đỉnh lịch sử vào tháng 12 với con số ấn tượng 43.670 tỷ đồng. Điều này khẳng định thói quen "săn sale" và mua sắm Tết vẫn là động lực tăng trưởng chính, nhưng dòng tiền giờ đây đã được người Việt phân bổ vào những giỏ hàng có giá trị cao hơn nhiều so với trước.
Sự lên ngôi của hàng chính hãng và sự thoái trào của phân khúc giá rẻ
Điểm nhấn quan trọng nhất của bức tranh TMĐT năm qua chính là sự "bạo chi" của người tiêu dùng cho các sản phẩm công nghệ và xa xỉ phẩm ngay trên nền tảng trực tuyến. Apple tiếp tục khẳng định vị thế thương hiệu dẫn đầu tuyệt đối khi đạt doanh số 9.132 tỷ đồng, tăng trưởng tới 68% so với năm trước. Theo sát phía sau là hai ông lớn Samsung và Xiaomi, cùng nhau tạo nên một thị trường công nghệ sôi động. Làn sóng này cũng tạo đà bứt phá ngoạn mục cho các hệ thống bán lẻ ủy quyền chính hãng khi tham gia sàn, điển hình như Viettel Store ghi nhận mức tăng trưởng 131,37% và ShopDunk tăng 78,65%.
Song song với sự thăng hoa của hàng hiệu là sự thoái trào rõ rệt của nhóm hàng giá rẻ, chất lượng thấp. Số liệu thống kê chỉ ra một nghịch lý thú vị: dù các gian hàng chính hãng (Shop Mall) chỉ chiếm tỷ lệ khiêm tốn khoảng 2,12% về số lượng nhà bán, nhưng lại đóng góp tới 32,6% tổng doanh số toàn thị trường. Phân khúc sản phẩm có giá dưới 100.000 đồng đang dần bị thu hẹp thị phần, nhường "đất diễn" cho các đơn hàng có giá trị trên 1 triệu đồng. Xu hướng này đã đẩy giá trị trung bình trên mỗi sản phẩm (AUP) tăng thêm 26%, cho thấy người Việt ngày càng khó tính hơn và sẵn sàng trả giá cao hơn cho sự an tâm và chất lượng. Bên cạnh công nghệ, ngành làm đẹp vẫn giữ ngôi vương về quy mô với doanh số hơn 74.400 tỷ đồng, trong khi nhóm Nhà cửa – Đời sống và Thời trang nữ tiếp tục là những ưu tiên chi tiêu hàng đầu.
Cuộc đua "tam mã" và sự thanh lọc khắc nghiệt của thị trường
Bức tranh thị phần năm 2025 cũng phác họa rõ nét chiến lược cạnh tranh khác biệt giữa các nền tảng. Shopee tiếp tục giữ vững ngôi vị "bá chủ" với 56% thị phần nhờ lợi thế hệ sinh thái người dùng khổng lồ và mức độ trung thành cao. Trong khi đó, TikTok Shop đang phả hơi nóng vào các đối thủ khi chiếm lĩnh 29% thị phần, nhờ khai thác triệt để mô hình kết hợp giải trí và mua sắm (shoppertainment), đánh trúng tâm lý tiêu dùng ngẫu hứng qua các video ngắn. Ở một hướng đi riêng biệt, Lazada kiên định với chiến lược "tăng trưởng dựa trên thương hiệu" (brand-led growth). Với việc đầu tư 100 triệu USD vào trí tuệ nhân tạo (AI) và mở rộng nguồn hàng quốc tế từ Tmall, Gmarket, nền tảng này đạt tỷ trọng doanh thu từ gian hàng chính hãng (LazMall) lên tới 59,7%, cao nhất thị trường, qua đó củng cố vị thế vững chắc trong phân khúc khách hàng trung và cao cấp.
Tuy nhiên, sự tăng trưởng về chất cũng đi kèm với một quá trình thanh lọc tàn khốc. Thị trường không còn là "mảnh đất hứa" dễ dàng cho bất kỳ ai muốn khởi nghiệp bán hàng online. Số lượng nhà bán hàng có phát sinh đơn hàng đã sụt giảm mạnh từ 650.000 xuống còn hơn 601.000. Chỉ riêng trong quý IV – thời điểm vàng của mua sắm – đã có hơn 20.000 gian hàng buộc phải rời khỏi cuộc chơi. Thực tế này phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt, nơi các nhà bán hàng nhỏ lẻ, thiếu vốn và yếu kém về năng lực vận hành hay sáng tạo nội dung sẽ dần bị đào thải, nhường chỗ cho các doanh nghiệp chuyên nghiệp và bài bản hơn.
