ThanhDat
Intern Writer
Trong chiến tranh hải quân hiện đại, chiến trường dưới nước ngày càng trở thành không gian đối đầu then chốt. Ở đó, ngư lôi chống tàu ngầm hạng nặng được xem là vũ khí tối thượng để đối phó với cả tàu ngầm hạt nhân lẫn tàu ngầm thông thường thế hệ mới. Với các cường quốc hải quân, đây không chỉ là vũ khí tiêu chuẩn trang bị cho tàu ngầm, mà còn là mắt xích trung tâm trong mạng lưới tác chiến chống tàu ngầm ba chiều, kết nối tàu nổi, tàu ngầm và các lực lượng chống ngầm chuyên trách.
Gần đây, các báo cáo quốc phòng và quân sự cho biết Trung Quốc đã triển khai ngư lôi chống tàu ngầm/chống hạm hạng nặng Yu-10G thế hệ mới. Động thái này đánh dấu bước tiến lớn trong lĩnh vực vũ khí dẫn đường chính xác dưới nước của Trung Quốc, cho thấy quá trình phát triển đã chuyển từ “đuổi kịp” sang “ngang bằng” và thậm chí dẫn đầu ở một số khía cạnh. Khoảng cách công nghệ kéo dài nhiều thập kỷ trong trang bị chống tàu ngầm vì thế bị thu hẹp đáng kể.
Đến những năm 1960, sự xuất hiện của ngư lôi dẫn đường điện âm Yu-3 đánh dấu bước đột phá về khả năng tự động tìm kiếm mục tiêu. Tuy nhiên, với tầm bắn khoảng 6 km và tốc độ 30 hải lý/giờ, loại ngư lôi này vẫn khó đối phó hiệu quả với các tàu ngầm tiên tiến của Mỹ và Liên Xô thời kỳ đó. Phải đến thập niên 1990, khi ngư lôi nhiệt Yu-6 được phát triển thành công, Trung Quốc mới lần đầu sở hữu một loại ngư lôi hạng nặng có tầm bắn vượt 50 km và tốc độ đạt 65 hải lý/giờ. Việc ứng dụng hệ thống đẩy Oto Melara II cùng công nghệ dẫn đường bằng sợi quang đã giúp Yu-6 tiệm cận hiệu năng cốt lõi của ngư lôi MK48 Mod 4 của Mỹ.
Yu-10 được thiết kế với hệ thống động cơ đẩy tối ưu, vừa đạt tốc độ cao vừa bảo đảm khả năng tàng hình âm thanh. Khác với hệ thống đẩy nhiệt của Yu-6, Yu-10 sử dụng động cơ đẩy điện tiên tiến, kết hợp chân vịt quay ngược chiều gồm 11 cánh phía trước và 9 cánh phía sau. Nhờ đó, ngư lôi có thể đạt tốc độ khoảng 50 hải lý/giờ trong khi mức tiếng ồn giảm xuống gần bằng tiếng ồn nền của môi trường biển.
Thiết kế này giữ được các ưu điểm cốt lõi của động cơ điện như độ rung thấp và không để lại dấu vết khí thải. Đồng thời, hạn chế về tầm hoạt động của ngư lôi điện truyền thống được khắc phục nhờ công nghệ pin bạc-kẽm mới, giúp Yu-10 đạt tầm hoạt động hiệu quả khoảng 50 km, đủ bao phủ bán kính tuần tra của các tàu ngầm hiện đại. Về khả năng chịu áp suất, Yu-10 sử dụng hợp kim đặc biệt ZL JD-1S do Đại học Giao thông Thượng Hải phát triển, cho phép hoạt động ổn định ở độ sâu lên tới 600 mét, phù hợp cả môi trường thềm lục địa nông lẫn đại dương sâu.
Sức mạnh đó đến từ thiết kế đầu đạn hình nón, ứng dụng công nghệ nổ định hướng, cho phép xuyên phá hiệu quả lớp vỏ kép của tàu ngầm. Ngay cả trong trường hợp không trúng đích trực tiếp, sóng xung kích dưới nước vẫn có khả năng làm tê liệt hệ thống động cơ và thiết bị điện tử của mục tiêu. Đáng chú ý, Yu-10 còn tích hợp các thuật toán trí tuệ nhân tạo, cho phép so sánh tín hiệu âm thanh và học sâu để tự động phân biệt tàu ngầm, tàu chiến và mồi nhử âm thanh. Trong môi trường tác chiến phức tạp, tỷ lệ bắn trúng được ghi nhận lên tới 92,2%.
Sự hiện diện của Yu-10 mang lại lợi thế chiến thuật rõ rệt cho Hải quân Trung Quốc trên chiến trường dưới nước, hiện thực hóa nguyên tắc “phát hiện trước, khai hỏa trước”. Điều này góp phần đảo ngược thế bất lợi trước đây trong tác chiến chống tàu ngầm, khi phát hiện được mục tiêu nhưng khó tiêu diệt hiệu quả, đồng thời tăng cường năng lực bảo vệ lợi ích hàng hải và an ninh các tuyến đường biển. (Sohu)
Gần đây, các báo cáo quốc phòng và quân sự cho biết Trung Quốc đã triển khai ngư lôi chống tàu ngầm/chống hạm hạng nặng Yu-10G thế hệ mới. Động thái này đánh dấu bước tiến lớn trong lĩnh vực vũ khí dẫn đường chính xác dưới nước của Trung Quốc, cho thấy quá trình phát triển đã chuyển từ “đuổi kịp” sang “ngang bằng” và thậm chí dẫn đầu ở một số khía cạnh. Khoảng cách công nghệ kéo dài nhiều thập kỷ trong trang bị chống tàu ngầm vì thế bị thu hẹp đáng kể.
Quá trình phát triển ngư lôi hạng nặng Trung Quốc
Lịch sử phát triển ngư lôi hạng nặng của Trung Quốc gắn liền với nỗ lực đổi mới và tự chủ công nghệ. Trong những năm 1950, Hải quân Trung Quốc gần như hoàn toàn phụ thuộc vào công nghệ chuyển giao từ Liên Xô. Các mẫu ngư lôi đầu tiên như Yu-1 và Yu-2 chỉ đáp ứng yêu cầu tấn công trực diện ở cự ly ngắn.
Đến những năm 1960, sự xuất hiện của ngư lôi dẫn đường điện âm Yu-3 đánh dấu bước đột phá về khả năng tự động tìm kiếm mục tiêu. Tuy nhiên, với tầm bắn khoảng 6 km và tốc độ 30 hải lý/giờ, loại ngư lôi này vẫn khó đối phó hiệu quả với các tàu ngầm tiên tiến của Mỹ và Liên Xô thời kỳ đó. Phải đến thập niên 1990, khi ngư lôi nhiệt Yu-6 được phát triển thành công, Trung Quốc mới lần đầu sở hữu một loại ngư lôi hạng nặng có tầm bắn vượt 50 km và tốc độ đạt 65 hải lý/giờ. Việc ứng dụng hệ thống đẩy Oto Melara II cùng công nghệ dẫn đường bằng sợi quang đã giúp Yu-6 tiệm cận hiệu năng cốt lõi của ngư lôi MK48 Mod 4 của Mỹ.
Yu-10 được thiết kế với hệ thống động cơ đẩy tối ưu, vừa đạt tốc độ cao vừa bảo đảm khả năng tàng hình âm thanh. Khác với hệ thống đẩy nhiệt của Yu-6, Yu-10 sử dụng động cơ đẩy điện tiên tiến, kết hợp chân vịt quay ngược chiều gồm 11 cánh phía trước và 9 cánh phía sau. Nhờ đó, ngư lôi có thể đạt tốc độ khoảng 50 hải lý/giờ trong khi mức tiếng ồn giảm xuống gần bằng tiếng ồn nền của môi trường biển.
Thiết kế này giữ được các ưu điểm cốt lõi của động cơ điện như độ rung thấp và không để lại dấu vết khí thải. Đồng thời, hạn chế về tầm hoạt động của ngư lôi điện truyền thống được khắc phục nhờ công nghệ pin bạc-kẽm mới, giúp Yu-10 đạt tầm hoạt động hiệu quả khoảng 50 km, đủ bao phủ bán kính tuần tra của các tàu ngầm hiện đại. Về khả năng chịu áp suất, Yu-10 sử dụng hợp kim đặc biệt ZL JD-1S do Đại học Giao thông Thượng Hải phát triển, cho phép hoạt động ổn định ở độ sâu lên tới 600 mét, phù hợp cả môi trường thềm lục địa nông lẫn đại dương sâu.
Hiệu năng chiến đấu và ý nghĩa chiến thuật
Hiệu năng thực chiến của Yu-10 đã được thể hiện rõ trong các cuộc tập trận công khai. Hình ảnh do CCTV công bố cho thấy một tàu ngầm Type 039B phóng ngư lôi Yu-10 và đánh trúng chính xác một tàu tấn công đổ bộ Type 074 đã ngừng hoạt động. Vụ nổ tạo ra sóng xung kích mạnh, nâng phần đuôi tàu lên khỏi mặt nước và hình thành cột nước cao gần 30 mét, cho thấy sức công phá đáng kể của loại vũ khí này.
Sức mạnh đó đến từ thiết kế đầu đạn hình nón, ứng dụng công nghệ nổ định hướng, cho phép xuyên phá hiệu quả lớp vỏ kép của tàu ngầm. Ngay cả trong trường hợp không trúng đích trực tiếp, sóng xung kích dưới nước vẫn có khả năng làm tê liệt hệ thống động cơ và thiết bị điện tử của mục tiêu. Đáng chú ý, Yu-10 còn tích hợp các thuật toán trí tuệ nhân tạo, cho phép so sánh tín hiệu âm thanh và học sâu để tự động phân biệt tàu ngầm, tàu chiến và mồi nhử âm thanh. Trong môi trường tác chiến phức tạp, tỷ lệ bắn trúng được ghi nhận lên tới 92,2%.
Sự hiện diện của Yu-10 mang lại lợi thế chiến thuật rõ rệt cho Hải quân Trung Quốc trên chiến trường dưới nước, hiện thực hóa nguyên tắc “phát hiện trước, khai hỏa trước”. Điều này góp phần đảo ngược thế bất lợi trước đây trong tác chiến chống tàu ngầm, khi phát hiện được mục tiêu nhưng khó tiêu diệt hiệu quả, đồng thời tăng cường năng lực bảo vệ lợi ích hàng hải và an ninh các tuyến đường biển. (Sohu)
