Khôi Nguyên
Writer
Trước làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại cấu trúc của mọi ngành công nghiệp, một đoạn video quảng cáo giả tưởng đến từ AiCandy, một công ty khởi nghiệp chuyên về video AI tại Bỉ, đã bất ngờ tạo nên một cơn sốt trên diện rộng. Bức tranh tương lai năm 2036 được khắc họa trong video không ngập tràn ánh sáng của sự tiến bộ, mà thay vào đó là một viễn cảnh có phần tăm tối: các ông trùm công nghệ đã già nua, máy móc thống trị mọi lĩnh vực lao động, và con người bị hạ cấp xuống thành những cỗ máy sản xuất điện năng sinh học để nuôi sống chính hệ thống AI đã cướp đi sinh kế của họ.
Energym và trào lưu bóc lột năng lượng sinh học trong kỷ nguyên thất nghiệp
Tâm điểm của đoạn phim dài 40 giây là sự ra mắt của Energym, một siêu tập đoàn giả tưởng được đồng sáng lập bởi bộ ba quyền lực bậc nhất giới công nghệ hiện tại: Elon Musk (CEO SpaceX), Jeff Bezos (CEO Project Prometheus) và Sam Altman (CEO OpenAI). Dưới công nghệ tạo hình AI deepfake tinh xảo, phiên bản lão hóa của ba vị tỷ phú này lần lượt xuất hiện để trình bày về một giải pháp kinh doanh gai góc nhằm giải quyết hai cuộc khủng hoảng lớn nhất của thập kỷ 2030: lực lượng lao động con người dư thừa do thất nghiệp và cơn khát năng lượng khổng lồ của các trung tâm dữ liệu AI.
Giải pháp mà Energym đưa ra là một chuỗi phòng tập thể dục độc đáo. Tại đây, những người dân mất việc làm sẽ dành cả ngày để đạp xe và tập luyện trên các thiết bị đặc biệt. Toàn bộ động năng sinh ra từ sức kéo của con người sẽ được chuyển hóa thành điện năng, truyền trực tiếp vào lưới điện để duy trì hoạt động cho các máy chủ AI. Sự trớ trêu đến cay đắng của kịch bản này nằm ở chỗ: con người phải vắt kiệt sức lực vật lý để nuôi dưỡng chính những thuật toán thông minh đã loại bỏ họ khỏi thị trường lao động trí óc.
Đoạn video được AiCandy đăng tải trên nền tảng Instagram vào ngày 26 tháng 2 nhanh chóng trở thành một hiện tượng truyền thông toàn cầu. Chỉ sau hơn 24 giờ, tác phẩm đã thu hút hàng triệu lượt xem, hơn 110.000 lượt yêu thích và hàng nghìn bình luận tranh cãi trái chiều. Sự lan truyền tiếp tục bùng nổ trên nền tảng X, điển hình như bài chia sẻ lại của tài khoản Shubham Mishra đã dễ dàng cán mốc hơn 6 triệu lượt xem chỉ trong thời gian ngắn.
Từ ý tưởng bảo vệ môi trường đến sự thức tỉnh của Thung lũng Silicon
Đứng đằng sau tác phẩm gây tiếng vang này là Hans Buyse và Jan De Loore, hai nhà đồng sáng lập đã thành lập AiCandy vào năm ngoái. Với bề dày hai thập kỷ kinh nghiệm trong ngành quảng cáo của Buyse và kỹ năng thiết kế đồ họa chuyển động điêu luyện của De Loore, bộ đôi này đã thổi hồn vào một kịch bản châm biếm sâu cay. Buyse chia sẻ rằng ý tưởng ban đầu nảy sinh khi công ty liên tục vấp phải những ý kiến phàn nàn từ khách hàng về việc các công cụ AI đang tiêu thụ quá nhiều điện năng và gây ô nhiễm môi trường. Dù ý tưởng về "năng lượng sạch do con người tạo ra" từng bị gác lại, De Loore đã quyết định phục dựng và kịch bản hóa nó xoay quanh phiên bản tuổi xế chiều của các ông trùm Thung lũng Silicon.
Hiệu ứng lan truyền của video đã mang lại cho AiCandy những thành quả ngoài sức tưởng tượng. Hộp thư của công ty hiện đang trong tình trạng quá tải với hàng loạt lời đề nghị hợp tác thương mại, trong đó có cả lời mời làm việc từ Dor Brothers, một nhà sản xuất video AI danh tiếng. Dù vậy, mục tiêu lớn nhất mà bộ đôi sáng lập này vẫn đang ngóng chờ là một email phản hồi từ chính tỷ phú Elon Musk.
Tuy nhiên, đằng sau lớp vỏ bọc châm biếm hài hước của Energym là một thực tế kinh tế đang diễn ra khốc liệt ngay trong hiện tại. Việc AI thay thế lực lượng lao động không còn là kịch bản viễn tưởng của năm 2036. Ngay từ tháng 10 năm ngoái, tập đoàn Amazon đã tiến hành sa thải 14.000 nhân viên với lý do cần tinh gọn bộ máy và tối ưu hóa hệ thống bằng AI, thứ công nghệ được họ đánh giá là mang tính chuyển đổi mạnh mẽ nhất kể từ khi Internet ra đời.
Thậm chí ngay trong ngày 26 tháng 2, Block (trước đây là Square), công ty công nghệ tài chính do Jack Dorsey dẫn dắt, đã gây sốc khi thông báo cắt giảm tới 40% trong tổng số hơn 10.000 nhân sự của mình để nhường chỗ cho các công cụ tự động hóa. Khi các lãnh đạo công nghệ đều tin rằng việc tinh giản bộ máy bằng AI là xu hướng tất yếu, viễn cảnh con người phải tìm kiếm một vai trò mới trong xã hội, như những gì Energym phác họa, hoàn toàn là một lời cảnh tỉnh đáng suy ngẫm.
Energym và trào lưu bóc lột năng lượng sinh học trong kỷ nguyên thất nghiệp
Tâm điểm của đoạn phim dài 40 giây là sự ra mắt của Energym, một siêu tập đoàn giả tưởng được đồng sáng lập bởi bộ ba quyền lực bậc nhất giới công nghệ hiện tại: Elon Musk (CEO SpaceX), Jeff Bezos (CEO Project Prometheus) và Sam Altman (CEO OpenAI). Dưới công nghệ tạo hình AI deepfake tinh xảo, phiên bản lão hóa của ba vị tỷ phú này lần lượt xuất hiện để trình bày về một giải pháp kinh doanh gai góc nhằm giải quyết hai cuộc khủng hoảng lớn nhất của thập kỷ 2030: lực lượng lao động con người dư thừa do thất nghiệp và cơn khát năng lượng khổng lồ của các trung tâm dữ liệu AI.
Giải pháp mà Energym đưa ra là một chuỗi phòng tập thể dục độc đáo. Tại đây, những người dân mất việc làm sẽ dành cả ngày để đạp xe và tập luyện trên các thiết bị đặc biệt. Toàn bộ động năng sinh ra từ sức kéo của con người sẽ được chuyển hóa thành điện năng, truyền trực tiếp vào lưới điện để duy trì hoạt động cho các máy chủ AI. Sự trớ trêu đến cay đắng của kịch bản này nằm ở chỗ: con người phải vắt kiệt sức lực vật lý để nuôi dưỡng chính những thuật toán thông minh đã loại bỏ họ khỏi thị trường lao động trí óc.
Đoạn video được AiCandy đăng tải trên nền tảng Instagram vào ngày 26 tháng 2 nhanh chóng trở thành một hiện tượng truyền thông toàn cầu. Chỉ sau hơn 24 giờ, tác phẩm đã thu hút hàng triệu lượt xem, hơn 110.000 lượt yêu thích và hàng nghìn bình luận tranh cãi trái chiều. Sự lan truyền tiếp tục bùng nổ trên nền tảng X, điển hình như bài chia sẻ lại của tài khoản Shubham Mishra đã dễ dàng cán mốc hơn 6 triệu lượt xem chỉ trong thời gian ngắn.
Từ ý tưởng bảo vệ môi trường đến sự thức tỉnh của Thung lũng Silicon
Đứng đằng sau tác phẩm gây tiếng vang này là Hans Buyse và Jan De Loore, hai nhà đồng sáng lập đã thành lập AiCandy vào năm ngoái. Với bề dày hai thập kỷ kinh nghiệm trong ngành quảng cáo của Buyse và kỹ năng thiết kế đồ họa chuyển động điêu luyện của De Loore, bộ đôi này đã thổi hồn vào một kịch bản châm biếm sâu cay. Buyse chia sẻ rằng ý tưởng ban đầu nảy sinh khi công ty liên tục vấp phải những ý kiến phàn nàn từ khách hàng về việc các công cụ AI đang tiêu thụ quá nhiều điện năng và gây ô nhiễm môi trường. Dù ý tưởng về "năng lượng sạch do con người tạo ra" từng bị gác lại, De Loore đã quyết định phục dựng và kịch bản hóa nó xoay quanh phiên bản tuổi xế chiều của các ông trùm Thung lũng Silicon.
Hiệu ứng lan truyền của video đã mang lại cho AiCandy những thành quả ngoài sức tưởng tượng. Hộp thư của công ty hiện đang trong tình trạng quá tải với hàng loạt lời đề nghị hợp tác thương mại, trong đó có cả lời mời làm việc từ Dor Brothers, một nhà sản xuất video AI danh tiếng. Dù vậy, mục tiêu lớn nhất mà bộ đôi sáng lập này vẫn đang ngóng chờ là một email phản hồi từ chính tỷ phú Elon Musk.
Tuy nhiên, đằng sau lớp vỏ bọc châm biếm hài hước của Energym là một thực tế kinh tế đang diễn ra khốc liệt ngay trong hiện tại. Việc AI thay thế lực lượng lao động không còn là kịch bản viễn tưởng của năm 2036. Ngay từ tháng 10 năm ngoái, tập đoàn Amazon đã tiến hành sa thải 14.000 nhân viên với lý do cần tinh gọn bộ máy và tối ưu hóa hệ thống bằng AI, thứ công nghệ được họ đánh giá là mang tính chuyển đổi mạnh mẽ nhất kể từ khi Internet ra đời.
Thậm chí ngay trong ngày 26 tháng 2, Block (trước đây là Square), công ty công nghệ tài chính do Jack Dorsey dẫn dắt, đã gây sốc khi thông báo cắt giảm tới 40% trong tổng số hơn 10.000 nhân sự của mình để nhường chỗ cho các công cụ tự động hóa. Khi các lãnh đạo công nghệ đều tin rằng việc tinh giản bộ máy bằng AI là xu hướng tất yếu, viễn cảnh con người phải tìm kiếm một vai trò mới trong xã hội, như những gì Energym phác họa, hoàn toàn là một lời cảnh tỉnh đáng suy ngẫm.
