Hệ thống vệ tinh cảnh báo sớm Tianxun-3 của Trung Quốc cho phép khóa mục tiêu tên lửa siêu thanh từ 2.000 km, cảnh báo sớm toàn diện từ không gian

[Mr Bens]

Trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế tiếp tục biến động, Trung Quốc đang mở rộng năng lực giám sát và cảnh báo sớm từ không gian. Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không vũ trụ Trung Quốc cho biết sáu vệ tinh đầu tiên thuộc chòm vệ tinh cảnh báo sớm Tianxun-3 đã hoàn tất triển khai và bắt đầu vận hành. Việc đưa hệ thống này vào hoạt động cho thấy Trung Quốc đang từng bước xây dựng năng lực cảnh báo sớm chiến lược dựa trên không gian.

Tianxun-3 được thiết kế như một hệ thống giám sát và cảnh báo sớm tích hợp nhiều công nghệ mới, trong đó đáng chú ý là radar mảng pha tăng cường lượng tử. Theo các thông tin được công bố, radar này có khả năng theo dõi các mục tiêu bay với tốc độ siêu thanh, bao gồm mục tiêu đạt tốc độ Mach 20, ở khoảng cách lên tới 2.000 km. Khi kết hợp với radar mặt đất và các hệ thống cảnh báo sớm hiện có, Tianxun-3 góp phần hình thành mạng giám sát nhiều lớp, kết nối giữa không gian và mặt đất.

Công nghệ radar lượng tử và xử lý dữ liệu​

Một trong những điểm kỹ thuật then chốt của Tianxun-3 là việc áp dụng nguyên lý phát hiện lượng tử kết hợp với xử lý dữ liệu bằng trí tuệ nhân tạo. Radar mảng pha tăng cường lượng tử sử dụng đặc tính vướng víu lượng tử nhằm cải thiện khả năng phát hiện mục tiêu trong điều kiện tín hiệu phản xạ yếu và có nhiều nhiễu nền. Theo thông tin kỹ thuật, hệ thống có thể phát hiện các mục tiêu có tiết diện phản xạ radar khoảng 0,01 mét vuông ở cự ly lên tới 580 km.

Radar trên Tianxun-3 sử dụng vật liệu bán dẫn gallium nitride, cho phép tăng mật độ công suất và nâng cao khả năng khuếch đại tín hiệu so với các radar dùng gallium arsenide trước đây. Nhờ đó, hệ thống có thể theo dõi đồng thời nhiều mục tiêu tốc độ cao, với khả năng xử lý lên tới khoảng 32 mục tiêu trong cùng thời điểm.

Đối với các loại vũ khí siêu thanh có quỹ đạo bay phức tạp, Tianxun-3 được trang bị thuật toán mạng nơ-ron lượng tử để phân tích dữ liệu và dự đoán quỹ đạo theo thời gian thực. Thuật toán này giúp duy trì khả năng bám sát mục tiêu ngay cả khi quỹ đạo thay đổi liên tục, đồng thời kéo dài thời gian đánh chặn tiềm năng từ khoảng 30 giây của các hệ thống truyền thống lên tới 120 giây.

Khả năng triển khai và hiệu quả vận hành​

Về cấu hình, Tianxun-3 sử dụng nền tảng vệ tinh cỡ trung bình, khối lượng khoảng 2,5 tấn, được trang bị động cơ đẩy ion nhằm hỗ trợ điều chỉnh quỹ đạo và kéo dài thời gian hoạt động, với tuổi thọ thiết kế khoảng tám năm. Sáu vệ tinh đầu tiên được bố trí trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp đến trung bình, tạo ra chu kỳ quan sát lại khoảng 15 phút đối với các mục tiêu toàn cầu. Khi số lượng vệ tinh tăng lên 12, chu kỳ quan sát lại dự kiến giảm xuống còn khoảng 5 phút.

Hệ thống truyền thông của Tianxun-3 sử dụng liên kết bảo mật lượng tử, cho phép truyền dữ liệu về trung tâm chỉ huy mặt đất với độ trễ dưới một giây. Theo đánh giá kỹ thuật, phương thức này giúp tăng khả năng chống nhiễu và đảm bảo an toàn thông tin so với các kênh truyền thông truyền thống.

Trong một cuộc thử nghiệm được tiến hành vào năm 2025, Tianxun-3 đã theo dõi toàn bộ quỹ đạo bay của tên lửa siêu thanh Dongfeng-17, từ thời điểm phóng cho đến khi kết thúc hành trình. Hệ thống cung cấp thời gian cảnh báo sớm khoảng 20 phút, nhiều hơn khoảng 8 phút so với radar Pave Paws của Mỹ. Ngoài tên lửa siêu thanh, Tianxun-3 cũng được cho là có khả năng phát hiện tên lửa đạn đạo, máy bay chiến đấu tàng hình và các nhóm tàu sân bay. Trong các thử nghiệm ở Biển Đông, hệ thống đã theo dõi quỹ đạo di chuyển của một tàu sân bay Mỹ trong vòng 72 giờ.

So sánh với các hệ thống cảnh báo sớm khác​

So với các hệ thống cảnh báo sớm đang được triển khai trên thế giới, Tianxun-3 thể hiện cách tiếp cận khác biệt về công nghệ. Hệ thống SBIRS của Mỹ có khả năng cảnh báo sớm toàn cầu, nhưng tầm phát hiện đối với vũ khí siêu thanh được cho là khoảng 1.200 km và chủ yếu dựa trên cảm biến hồng ngoại. Trong khi đó, mạng vệ tinh cảnh báo sớm của Nga vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và chưa đạt mức bao phủ toàn cầu đầy đủ.

Việc đưa Tianxun-3 vào hoạt động cho thấy Trung Quốc đang hướng tới mô hình cảnh báo sớm chủ động hơn, kết hợp giám sát từ không gian và đánh chặn từ mặt đất. Hệ thống này không chỉ nhằm tăng thời gian phản ứng cho phòng thủ tên lửa, mà còn hỗ trợ cung cấp dữ liệu mục tiêu cho các lực lượng chiến lược. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và quân sự gia tăng, Tianxun-3 phản ánh xu hướng mở rộng vai trò của không gian trong cấu trúc an ninh quốc gia. (Sohu)

Đọc chi tiết tại đây: https://www.sohu.com/a/979017031_12...pc.content-abroad.fd-d.8.1769157294763aDqRkkN