myle.vnreview
Writer
Ngay từ đầu năm 2026, một "âm mưu ngầm" đã diễn ra trong ngành công nghiệp điều hòa. Nhiều người tiêu dùng nhận thấy rằng các loại máy lạnh thường có giá khoảng 1000 nhân dân tệ (3,8 triệu đồng) vào năm ngoái nay đã âm thầm tăng giá lên hơn 2000 nhân dân tệ (7,6 triệu đồng).
Đây không phải là sự hiểu lầm của người tiêu dùng. Kể từ cuối năm ngoái, nhiều công ty sản xuất điều hòa bao gồm Hisense, AUX, Midea, Chigo, Kelon, TCL và Hitachi, đã chính thức thông báo tăng giá từ 3% đến 10%.
Những người trong ngành không ngạc nhiên trước làn sóng tăng giá này. Đồng là nguyên liệu thô cốt lõi của điều hòa, chiếm khoảng 20% chi phí sản xuất. Tuy nhiên, giá đồng đã tăng từ 10.000 đến 20.000 nhân dân tệ/tấn cách đây nhiều năm lên hơn 100.000 nhân dân tệ, trong khi giá các sản phẩm điều hòa không khí phổ biến lại giảm từ 3.000 đến 4.000 nhân dân tệ xuống chỉ còn hơn 1.000 nhân dân tệ. Ngành công nghiệp này từ lâu đã chịu áp lực rất lớn.
Kết quả là, Midea, một thương hiệu điều hòa không khí tầm trung, đã đi đầu và đưa ra thông báo điều chỉnh giá cho các nhà phân phối của mình vào tháng 12 năm ngoái, nổ phát súng đầu tiên trong vòng tăng giá này. Sau đó, ngày càng nhiều công ty điều hòa không khí bắt đầu "hợp lực tăng giá".
Ngành công nghiệp điều hòa không khí từ lâu đã phải chịu đựng cuộc chiến giá cả. Giờ đây, cơ hội để các công ty tăng giá bằng cách tận dụng áp lực chi phí có thể là bước ngoặt quan trọng để ngành công nghiệp đảo ngược tình trạng "cạnh tranh giá thấp".
Tuy nhiên, giảm giá thì dễ, tăng giá thì khó. Liệu người tiêu dùng có chấp nhận làn sóng tăng giá điều hòa không khí này?
Các nhà sản xuất điều hòa đồng loạt tăng giá
Kể từ khi Midea Air Conditioning mở màn bằng việc tăng giá điều hòa, ngày càng nhiều công ty sản xuất điều hòa khác đã làm theo. Đến tháng 1 năm nay, xu hướng tăng giá đã lan rộng đến hơn 10 công ty sản xuất điều hòa.
Trong số đó, AUX trở thành thương hiệu lớn đầu tiên điều chỉnh giá, với tất cả các dòng điều hòa dân dụng và trung tâm tăng từ 3% đến 8%; Hisense trở thành công ty có mức tăng giá tương đối cao hơn, với tất cả các dòng điều hòa trung tâm tăng từ 8% đến 10% và dòng điều hòa dân dụng Hisense Kelon tăng từ 5% đến 10%.
Midea và Haier, hai trong ba nhà sản xuất thiết bị gia dụng lớn, cũng đã đề xuất tăng giá ở các mức độ khác nhau. Tuy nhiên, những đợt tăng giá này không áp dụng cho tất cả các sản phẩm; thay vào đó, chúng được thực hiện thông qua điều chỉnh cấu trúc.
Nhìn chung, mức tăng giá trong ngành điều hòa lần này vào khoảng 3%-10%. Mặc dù mức tăng giá của từng công ty không lớn, nhưng sự tham gia của toàn ngành khá cao, bao gồm các thương hiệu lớn và nhiều công ty điều hòa vừa và nhỏ. Đây gần như là hành động tập thể của toàn bộ ngành công nghiệp.
Lý do cốt lõi là áp lực chi phí, trong đó giá nguyên liệu đồng là yếu tố chính. Chỉ riêng trong năm 2025, giá đồng giao ngay đã tăng từ khoảng 73.000 nhân dân tệ/tấn vào đầu năm lên gần 100.000 nhân dân tệ/tấn vào cuối năm, tăng hơn 34% trong năm, cũng là mức giá cao nhất trong gần 15 năm kể từ năm 2011.
Theo một báo cáo nghiên cứu của Tập đoàn Vốn Quốc tế Trung Quốc (CICC), chi phí đồng chiếm khoảng 20%–25% tổng chi phí sản xuất máy điều hòa không khí. Nếu giá đồng tăng 10%, biên lợi nhuận gộp sẽ bị thu hẹp khoảng 1,5–2 điểm phần trăm, giả sử giá bán cho người tiêu dùng không thay đổi.
Ngoài giá đồng, các nguyên liệu thô khác như sắt và nhôm, cũng như các linh kiện cốt lõi như bộ nhớ và vi điều khiển, cũng đang phải đối mặt với áp lực tăng giá. Đối với các công ty sản xuất máy điều hòa không khí, điều chỉnh giá là một lựa chọn không thể tránh khỏi để đối phó với áp lực chi phí.
Ngoài ra, vòng chính sách trợ cấp quốc gia mới của Trung Quốc cũng thay đổi, loại bỏ trợ cấp với các sản phẩm có hiệu suất năng lượng thấp, giá trị gia tăng thấp và giá thành thấp. Nếu các công ty muốn tiếp tục hưởng lợi từ trợ cấp quốc gia, họ phải chủ động điều chỉnh cơ cấu sản phẩm của mình, và việc tăng giá là một phản ứng tự nhiên đối với xu hướng này.
Việc giá đồng tăng cao đã tạo ra lý do tuyệt vời để các công ty tăng giá, đó là "thời điểm thích hợp"; các chính sách quốc gia đã đưa ngành công nghiệp gia dụng trở lại cạnh tranh giá trị, đó là "địa điểm thích hợp"; cùng với thời điểm và địa điểm thích hợp, bản thân các công ty sản xuất điều hòa không khí đã phải chịu đựng cuộc chiến giá cả trong một thời gian dài và đang rất cần khôi phục lợi nhuận, vì vậy họ đương nhiên sẽ đạt được sự đồng thuận về việc tăng giá.
Điều thú vị là, mặc dù ngành công nghiệp điều hòa không khí có đầy đủ các điều kiện thuận lợi cho việc tăng giá này, một số công ty điều hòa không khí vẫn chọn không làm theo.
Điều hòa không khí Xiaomi đã không tham gia vào vòng tăng giá này. Tại hội nghị báo cáo thu nhập quý 2 năm 2025 của Xiaomi, ông Wang Hua, một lãnh đạo cấp cao của Tập đoàn Xiaomi, đã công khai tuyên bố rằng Xiaomi không tham gia vào cuộc chiến giá cả trong ngành thiết bị gia dụng và không quan tâm đến thứ hạng ngắn hạn.
Gree, gã khổng lồ trong lĩnh vực điều hòa không khí, đã đưa ra tuyên bố thông qua tài khoản WeChat chính thức của mình vào tháng 1 năm nay, cho biết công ty không có kế hoạch thay thế đồng bằng nhôm và cũng cam kết rằng giá các sản phẩm điều hòa không khí gia dụng của họ sẽ không tăng.
Đợt tăng giá điều hòa lần này chứng kiến một số công ty chủ động làm theo trong khi những công ty khác kiên quyết từ chối tăng giá, khiến tình hình trở nên khá thú vị – ngành công nghiệp điều hòa không khí sẽ phải đối mặt không chỉ với cuộc chiến giá cả, mà còn là cuộc chiến tâm lý người tiêu dùng.
Không thể chịu nổi áp lực giá cả
Trên thực tế, cuộc chiến giá cả trong ngành công nghiệp điều hòa không khí không phải là điều mới mẻ; nó xảy ra gần như mỗi năm và đã trở thành chuyện thường tình. Tuy nhiên, cường độ của cuộc chiến giá cả năm ngoái vẫn vượt quá sự dự đoán của nhiều công ty và nhà phân phối.
Theo dữ liệu từ AVC Revo, trong nửa đầu năm 2025, giá trung bình của điều hòa trong ngành đã giảm đáng kể. Lần đầu tiên, thị phần bán điều hòa gia đình phân khúc giá thấp dưới 2.100 nhân dân tệ (gần 8 triệu đồng) vượt quá 50% trên mạng, trong khi thị phần của phân khúc giá tầm trung từ 2.200 đến 3.000 nhân dân tệ (8,3 – 11 triệu đồng) đang giảm nhanh chóng.
Đầu năm ngoái, bà Đổng Minh Châu, chủ tịch tập đoàn điện gia dụng Gree, đã thẳng thắn tuyên bố: "Thị trường điều hòa trong nước cạnh tranh khốc liệt. Có thông tin trên mạng cho rằng một loại điều hòa nào đó đang được bán với giá 1.000 nhân dân tệ. Liệu nó có phải làm bằng giấy không?"
Vậy, cuộc chiến giá cả bất thường này bắt nguồn từ đâu? Chúng ta phải bắt đầu với Xiaomi. Năm 2023, Xiaomi, vốn không muốn tham gia vào cuộc chiến giá cả, đã gia nhập thị trường điều hòa với mức giá thấp kỷ lục 1.290 nhân dân tệ/máy lạnh 1.5 mã lực.
Là một tân binh trong ngành thiết bị gia dụng, Xiaomi đương nhiên cần phải áp dụng các chiến lược phi truyền thống để nhanh chóng giành được thị phần. Bên cạnh lợi thế về giá, Xiaomi còn sở hữu các kênh phân phối ngoại tuyến và hệ sinh thái thiết bị đầu cuối thông minh, thành công chiếm được một phần đáng kể thị phần từ các ông lớn thiết bị gia dụng truyền thống.
Nhưng chỉ vì Xiaomi đã gia nhập thị trường thiết bị gia dụng, liệu họ có thể tự mình khởi xướng một cuộc chiến giá cả?
Nói một cách chính xác, cuộc chiến giá cả trong ngành điều hòa không khí không chỉ do Xiaomi khởi xướng, mà là kết quả tất yếu của việc thị trường thiết bị gia dụng trong nước bước vào giai đoạn phát triển mới.
Trước năm 2019, mặc dù tốc độ tăng trưởng doanh số bán lẻ trong ngành thiết bị gia dụng chậm lại, nhưng vẫn duy trì tăng trưởng hàng năm. Bắt đầu từ năm 2019, tốc độ tăng trưởng của ngành lần đầu tiên giảm. Trong những năm tiếp theo, quy mô thị trường thiết bị gia dụng dần phục hồi về mức trước đại dịch, nhưng tốc độ tăng trưởng tổng thể thấp hơn đáng kể so với trước năm 2019, cho thấy xu hướng nhu cầu mạnh mẽ đối với thiết bị gia dụng và tăng trưởng chậm đối với các thiết bị điện gia dụng truyền thống.
Sự chậm lại trong nhu cầu đối với các thiết bị gia dụng truyền thống bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như điều chỉnh thị trường bất động sản và sự suy giảm hoạt động kinh tế. Chính vào thời điểm này, Xiaomi, tập trung vào hiệu quả chi phí, đã gia nhập thị trường thiết bị gia dụng, và đương nhiên thu được nhiều lợi ích thị trường hơn từ sự dịch chuyển sang chi tiêu thấp hơn của người tiêu dùng và sự chuyển đổi kênh phân phối.
Năm 2024, doanh số bán điều hòa không khí trực tuyến của Xiaomi đã vươn lên top ba; Vào tháng 8 năm 2025, một số cư dân mạng đã trích dẫn dữ liệu từ AVC Revo về thị phần máy điều hòa không khí trực tuyến của Trung Quốc trong tháng 7, tuyên bố rằng Xiaomi đã vượt qua Gree và đứng thứ hai, điều này cũng làm dấy lên cuộc khẩu chiến giữa Gree và Xiaomi.
Với chiến lược giá thấp, Xiaomi đã phá vỡ mô hình thị trường ổn định vốn từ lâu bị thống trị bởi các ông lớn truyền thống. Họ không chỉ thành công trong việc chiếm lĩnh thị trường mà còn nhanh chóng thu hút được sự chú ý của người dùng trẻ tuổi, buộc toàn bộ ngành công nghiệp điều hòa không khí phải xem xét lại logic định giá của mình.
Do đó, mặc dù hầu hết các công ty điều hòa không khí đều nói rằng họ không thích cuộc chiến giá cả, nhưng hành động của họ nói lên nhiều hơn lời nói. Xét cho cùng, khi tất cả mọi người đều tham gia vào cuộc chiến giá cả, ai rút lui trước thì nhiều khả năng sẽ mất thị phần trước.
Ví dụ, Midea đã định vị lại thương hiệu Hualing ban đầu của mình thành một thương hiệu giá rẻ trực tuyến. Trong lễ hội mua sắm 618 năm ngoái, giá bán trung bình trực tuyến của điều hòa Hualing thậm chí còn thấp hơn so với các mẫu Xiaomi cùng thông số kỹ thuật. Vào tháng 10 năm ngoái, điều hòa không khí thương hiệu con Jinghong của Gree bắt đầu thâm nhập các kênh trực tuyến, với các mẫu treo tường 1 mã lực có giá thấp nhất là 1.899 nhân dân tệ, trong khi giá thấp nhất của các mẫu Gree tương tự trên JD.com là khoảng 2.400 nhân dân tệ.
Tuy nhiên, những mặt trái của cuộc chiến giá cả cũng rất rõ ràng:
Một mặt, bán với giá thấp không nhất thiết có nghĩa là bán được nhiều hơn; nhu cầu của người tiêu dùng chưa thực sự được kích thích. Theo dữ liệu từ AVC Revo, trong tháng 11 năm 2025, doanh số bán lẻ điều hòa trực tuyến và ngoại tuyến giảm lần lượt 26,2% và 44,8%, và mức giảm vẫn đang tiếp tục gia tăng.
Mặt khác, cuộc chiến giá cả liên tục làm giảm lợi nhuận của các doanh nghiệp; các công ty càng cố gắng, lợi nhuận càng giảm. Trong ba quý đầu năm 2025, Gree đạt doanh thu 137,654 tỷ nhân dân tệ (19,9 tỷ USD), giảm 6,62% so với cùng kỳ năm trước; lợi nhuận ròng là 21,461 tỷ nhân dân tệ, giảm 2,27% so với cùng kỳ năm trước.
Trong cùng kỳ, tổng doanh thu của Changhong Meiling đạt 25,393 tỷ nhân dân tệ, tăng 11,49% so với cùng kỳ năm trước; Lợi nhuận ròng đạt 488 triệu nhân dân tệ, giảm 8,20% so với cùng kỳ năm ngoái. Công ty chỉ ra rằng nhu cầu chung về thiết bị gia dụng yếu, cộng thêm giá nguyên vật liệu tăng cao, dẫn đến lợi nhuận của công ty giảm sút.
Có thể nói rằng cuộc chiến giá cả trong ngành điều hòa không khí và toàn bộ thị trường thiết bị gia dụng trong hai năm qua là một xung đột không thể tránh khỏi. Nhưng lịch sử đã nhiều lần chứng minh rằng không có cuộc chiến giá cả nào có thể kéo dài mãi mãi; luôn luôn sẽ có người đầu tiên thoát khỏi vũng lầy của cuộc chiến giá cả.
"Không dám" phản bội người tiêu dùng
Hiện tại, có nhiều công ty điều hòa không khí đang cố gắng thoát khỏi cuộc chiến giá cả.
Tuy nhiên, không giống như những thông báo giảm giá rầm rộ của các công ty điều hòa không khí trong quá khứ, câu hỏi "có nên tăng giá hay không, tăng bao nhiêu và tăng như thế nào" hiện đã trở thành một trò chơi tâm lý tinh tế và thận trọng.
Lấy ví dụ máy điều hòa Midea, ngay từ đầu tháng 1, các báo cáo truyền thông đã chỉ ra rằng Midea sẽ áp dụng chiến lược tăng giá "theo bậc", tức là tăng giá các mẫu bán chạy nhất theo từng giai đoạn. Tuy nhiên, ngay sau đó, một nguồn tin nội bộ của Midea tiết lộ với truyền thông rằng hệ thống giá của toàn bộ dòng sản phẩm máy điều hòa Midea không thay đổi, và chỉ một vài mẫu có điều chỉnh giá nhẹ do ảnh hưởng của việc phân bổ giá theo bậc sản phẩm.
Ngoài ra, nhiều công ty sản xuất máy điều hòa điều chỉnh giá bằng cách gửi thông báo tăng giá cho các nhà phân phối. Điều này có nghĩa là mặc dù chi phí thu mua của nhà phân phối tăng lên, nhưng giá bán lẻ cuối cùng có thể không tăng ngay lập tức theo, tạo ra một khoảng thời gian đệm nhất định cho việc tăng giá sản phẩm.
Tại sao các nhà sản xuất máy điều hòa lại thận trọng như vậy trong việc tăng giá?
Thứ nhất, sau hai năm chiến tranh giá cả, người tiêu dùng đã quen với "máy điều hòa có giá khoảng 1.000 nhân dân tệ" (3,8 triệu đồng), khiến việc quay trở lại giá cao hơn khó được chấp nhận. Đối với các công ty, việc tăng giá một cách vội vàng chắc chắn sẽ là một nhiệm vụ khó khăn và không được đánh giá cao.
Hơn nữa, ngành công nghiệp điều hòa không khí hiện nay không hoàn toàn thống nhất. Gree và Xiaomi đã khẳng định chắc chắn rằng họ sẽ không tăng giá, trong khi Haier và Midea cũng áp dụng cách tiếp cận rất thận trọng đối với việc tăng giá. Sự khác biệt này đã tạo ra sự tương phản rõ rệt với những công ty đã đi đầu trong việc tăng giá, khiến họ rơi vào thế thụ động, chỉ có thể "dám làm chứ không dám nói".
Thứ hai, ngành công nghiệp điều hòa không khí hiện đang bị cuốn vào một cuộc chiến truyền thông, nơi quan điểm và hành động của các công ty dễ dàng bị khuếch đại. Ví dụ, trong cuộc tranh cãi về "nhôm thay thế đồng", nhiều kẻ chuyên gây rối trên mạng đã lợi dụng cơ hội để kích động xung đột giữa các phe "nhôm" và "đồng", biến dư luận thành một bãi mìn đầy rủi ro.
Do đó, khi các công ty điều hòa không khí tăng giá sau khi chính sách trợ cấp quốc gia được điều chỉnh vào năm 2026, họ đương nhiên sẽ lo lắng bị cáo buộc chỉ đơn thuần là muốn hưởng lợi từ trợ cấp quốc gia, hoặc thậm chí bị công chúng hiểu là "tăng giá trước khi nhận trợ cấp", điều này sẽ làm tổn hại đến uy tín thương hiệu của họ.
Để các công ty điều hòa không khí tránh được rủi ro dư luận tiêu cực sau khi tăng giá, chìa khóa là phải thực sự nâng cao chất lượng trong khi tăng giá – không chỉ đơn giản bằng cách thêm thắt các tính năng hoặc tăng giá một cách mù quáng dưới danh nghĩa giảm chi phí, mà phải thực sự đảm bảo rằng "giá cả hợp lý và chất lượng được chứng minh là tốt".
Nguyên tắc này rất đơn giản, nhưng không phải công ty nào cũng có thể thực hiện được. Trên thực tế, nhiều người tiêu dùng đã đăng tải những lời phàn nàn trên mạng xã hội, cho rằng một số thương hiệu điều hòa không khí ngày càng đắt đỏ, nhưng trải nghiệm sử dụng lại không tốt như trước; một số sản phẩm dường như đã bổ sung thêm một số chức năng mới, chẳng hạn như loại bỏ formaldehyde, nhưng trải nghiệm thực tế lại giống như phải trả "thuế thông minh".
Đối với người tiêu dùng, việc tăng giá điều hòa không khí không phải là không thể chấp nhận được, nhưng điều kiện tiên quyết là các công ty phải thực sự tôn trọng người dùng. Đây là vấn đề cốt lõi không nên bị lu mờ trong đợt tăng giá này.
Nếu toàn bộ ngành công nghiệp điều hòa không khí đều đạt được điều này, thì việc tăng giá đương nhiên không phải là điều xấu. Xét cho cùng, một ngành công nghiệp lành mạnh không nên được đánh giá bởi "ai thua lỗ nhiều hơn", mà bởi "ai làm tốt hơn".
Đây không phải là sự hiểu lầm của người tiêu dùng. Kể từ cuối năm ngoái, nhiều công ty sản xuất điều hòa bao gồm Hisense, AUX, Midea, Chigo, Kelon, TCL và Hitachi, đã chính thức thông báo tăng giá từ 3% đến 10%.
Những người trong ngành không ngạc nhiên trước làn sóng tăng giá này. Đồng là nguyên liệu thô cốt lõi của điều hòa, chiếm khoảng 20% chi phí sản xuất. Tuy nhiên, giá đồng đã tăng từ 10.000 đến 20.000 nhân dân tệ/tấn cách đây nhiều năm lên hơn 100.000 nhân dân tệ, trong khi giá các sản phẩm điều hòa không khí phổ biến lại giảm từ 3.000 đến 4.000 nhân dân tệ xuống chỉ còn hơn 1.000 nhân dân tệ. Ngành công nghiệp này từ lâu đã chịu áp lực rất lớn.
Kết quả là, Midea, một thương hiệu điều hòa không khí tầm trung, đã đi đầu và đưa ra thông báo điều chỉnh giá cho các nhà phân phối của mình vào tháng 12 năm ngoái, nổ phát súng đầu tiên trong vòng tăng giá này. Sau đó, ngày càng nhiều công ty điều hòa không khí bắt đầu "hợp lực tăng giá".
Ngành công nghiệp điều hòa không khí từ lâu đã phải chịu đựng cuộc chiến giá cả. Giờ đây, cơ hội để các công ty tăng giá bằng cách tận dụng áp lực chi phí có thể là bước ngoặt quan trọng để ngành công nghiệp đảo ngược tình trạng "cạnh tranh giá thấp".
Tuy nhiên, giảm giá thì dễ, tăng giá thì khó. Liệu người tiêu dùng có chấp nhận làn sóng tăng giá điều hòa không khí này?
Các nhà sản xuất điều hòa đồng loạt tăng giá
Kể từ khi Midea Air Conditioning mở màn bằng việc tăng giá điều hòa, ngày càng nhiều công ty sản xuất điều hòa khác đã làm theo. Đến tháng 1 năm nay, xu hướng tăng giá đã lan rộng đến hơn 10 công ty sản xuất điều hòa.
Trong số đó, AUX trở thành thương hiệu lớn đầu tiên điều chỉnh giá, với tất cả các dòng điều hòa dân dụng và trung tâm tăng từ 3% đến 8%; Hisense trở thành công ty có mức tăng giá tương đối cao hơn, với tất cả các dòng điều hòa trung tâm tăng từ 8% đến 10% và dòng điều hòa dân dụng Hisense Kelon tăng từ 5% đến 10%.
Midea và Haier, hai trong ba nhà sản xuất thiết bị gia dụng lớn, cũng đã đề xuất tăng giá ở các mức độ khác nhau. Tuy nhiên, những đợt tăng giá này không áp dụng cho tất cả các sản phẩm; thay vào đó, chúng được thực hiện thông qua điều chỉnh cấu trúc.
Nhìn chung, mức tăng giá trong ngành điều hòa lần này vào khoảng 3%-10%. Mặc dù mức tăng giá của từng công ty không lớn, nhưng sự tham gia của toàn ngành khá cao, bao gồm các thương hiệu lớn và nhiều công ty điều hòa vừa và nhỏ. Đây gần như là hành động tập thể của toàn bộ ngành công nghiệp.
Lý do cốt lõi là áp lực chi phí, trong đó giá nguyên liệu đồng là yếu tố chính. Chỉ riêng trong năm 2025, giá đồng giao ngay đã tăng từ khoảng 73.000 nhân dân tệ/tấn vào đầu năm lên gần 100.000 nhân dân tệ/tấn vào cuối năm, tăng hơn 34% trong năm, cũng là mức giá cao nhất trong gần 15 năm kể từ năm 2011.
Theo một báo cáo nghiên cứu của Tập đoàn Vốn Quốc tế Trung Quốc (CICC), chi phí đồng chiếm khoảng 20%–25% tổng chi phí sản xuất máy điều hòa không khí. Nếu giá đồng tăng 10%, biên lợi nhuận gộp sẽ bị thu hẹp khoảng 1,5–2 điểm phần trăm, giả sử giá bán cho người tiêu dùng không thay đổi.
Ngoài giá đồng, các nguyên liệu thô khác như sắt và nhôm, cũng như các linh kiện cốt lõi như bộ nhớ và vi điều khiển, cũng đang phải đối mặt với áp lực tăng giá. Đối với các công ty sản xuất máy điều hòa không khí, điều chỉnh giá là một lựa chọn không thể tránh khỏi để đối phó với áp lực chi phí.
Ngoài ra, vòng chính sách trợ cấp quốc gia mới của Trung Quốc cũng thay đổi, loại bỏ trợ cấp với các sản phẩm có hiệu suất năng lượng thấp, giá trị gia tăng thấp và giá thành thấp. Nếu các công ty muốn tiếp tục hưởng lợi từ trợ cấp quốc gia, họ phải chủ động điều chỉnh cơ cấu sản phẩm của mình, và việc tăng giá là một phản ứng tự nhiên đối với xu hướng này.
Việc giá đồng tăng cao đã tạo ra lý do tuyệt vời để các công ty tăng giá, đó là "thời điểm thích hợp"; các chính sách quốc gia đã đưa ngành công nghiệp gia dụng trở lại cạnh tranh giá trị, đó là "địa điểm thích hợp"; cùng với thời điểm và địa điểm thích hợp, bản thân các công ty sản xuất điều hòa không khí đã phải chịu đựng cuộc chiến giá cả trong một thời gian dài và đang rất cần khôi phục lợi nhuận, vì vậy họ đương nhiên sẽ đạt được sự đồng thuận về việc tăng giá.
Điều thú vị là, mặc dù ngành công nghiệp điều hòa không khí có đầy đủ các điều kiện thuận lợi cho việc tăng giá này, một số công ty điều hòa không khí vẫn chọn không làm theo.
Điều hòa không khí Xiaomi đã không tham gia vào vòng tăng giá này. Tại hội nghị báo cáo thu nhập quý 2 năm 2025 của Xiaomi, ông Wang Hua, một lãnh đạo cấp cao của Tập đoàn Xiaomi, đã công khai tuyên bố rằng Xiaomi không tham gia vào cuộc chiến giá cả trong ngành thiết bị gia dụng và không quan tâm đến thứ hạng ngắn hạn.
Gree, gã khổng lồ trong lĩnh vực điều hòa không khí, đã đưa ra tuyên bố thông qua tài khoản WeChat chính thức của mình vào tháng 1 năm nay, cho biết công ty không có kế hoạch thay thế đồng bằng nhôm và cũng cam kết rằng giá các sản phẩm điều hòa không khí gia dụng của họ sẽ không tăng.
Đợt tăng giá điều hòa lần này chứng kiến một số công ty chủ động làm theo trong khi những công ty khác kiên quyết từ chối tăng giá, khiến tình hình trở nên khá thú vị – ngành công nghiệp điều hòa không khí sẽ phải đối mặt không chỉ với cuộc chiến giá cả, mà còn là cuộc chiến tâm lý người tiêu dùng.
Không thể chịu nổi áp lực giá cả
Trên thực tế, cuộc chiến giá cả trong ngành công nghiệp điều hòa không khí không phải là điều mới mẻ; nó xảy ra gần như mỗi năm và đã trở thành chuyện thường tình. Tuy nhiên, cường độ của cuộc chiến giá cả năm ngoái vẫn vượt quá sự dự đoán của nhiều công ty và nhà phân phối.
Theo dữ liệu từ AVC Revo, trong nửa đầu năm 2025, giá trung bình của điều hòa trong ngành đã giảm đáng kể. Lần đầu tiên, thị phần bán điều hòa gia đình phân khúc giá thấp dưới 2.100 nhân dân tệ (gần 8 triệu đồng) vượt quá 50% trên mạng, trong khi thị phần của phân khúc giá tầm trung từ 2.200 đến 3.000 nhân dân tệ (8,3 – 11 triệu đồng) đang giảm nhanh chóng.
Đầu năm ngoái, bà Đổng Minh Châu, chủ tịch tập đoàn điện gia dụng Gree, đã thẳng thắn tuyên bố: "Thị trường điều hòa trong nước cạnh tranh khốc liệt. Có thông tin trên mạng cho rằng một loại điều hòa nào đó đang được bán với giá 1.000 nhân dân tệ. Liệu nó có phải làm bằng giấy không?"
Vậy, cuộc chiến giá cả bất thường này bắt nguồn từ đâu? Chúng ta phải bắt đầu với Xiaomi. Năm 2023, Xiaomi, vốn không muốn tham gia vào cuộc chiến giá cả, đã gia nhập thị trường điều hòa với mức giá thấp kỷ lục 1.290 nhân dân tệ/máy lạnh 1.5 mã lực.
Là một tân binh trong ngành thiết bị gia dụng, Xiaomi đương nhiên cần phải áp dụng các chiến lược phi truyền thống để nhanh chóng giành được thị phần. Bên cạnh lợi thế về giá, Xiaomi còn sở hữu các kênh phân phối ngoại tuyến và hệ sinh thái thiết bị đầu cuối thông minh, thành công chiếm được một phần đáng kể thị phần từ các ông lớn thiết bị gia dụng truyền thống.
Nhưng chỉ vì Xiaomi đã gia nhập thị trường thiết bị gia dụng, liệu họ có thể tự mình khởi xướng một cuộc chiến giá cả?
Nói một cách chính xác, cuộc chiến giá cả trong ngành điều hòa không khí không chỉ do Xiaomi khởi xướng, mà là kết quả tất yếu của việc thị trường thiết bị gia dụng trong nước bước vào giai đoạn phát triển mới.
Trước năm 2019, mặc dù tốc độ tăng trưởng doanh số bán lẻ trong ngành thiết bị gia dụng chậm lại, nhưng vẫn duy trì tăng trưởng hàng năm. Bắt đầu từ năm 2019, tốc độ tăng trưởng của ngành lần đầu tiên giảm. Trong những năm tiếp theo, quy mô thị trường thiết bị gia dụng dần phục hồi về mức trước đại dịch, nhưng tốc độ tăng trưởng tổng thể thấp hơn đáng kể so với trước năm 2019, cho thấy xu hướng nhu cầu mạnh mẽ đối với thiết bị gia dụng và tăng trưởng chậm đối với các thiết bị điện gia dụng truyền thống.
Sự chậm lại trong nhu cầu đối với các thiết bị gia dụng truyền thống bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như điều chỉnh thị trường bất động sản và sự suy giảm hoạt động kinh tế. Chính vào thời điểm này, Xiaomi, tập trung vào hiệu quả chi phí, đã gia nhập thị trường thiết bị gia dụng, và đương nhiên thu được nhiều lợi ích thị trường hơn từ sự dịch chuyển sang chi tiêu thấp hơn của người tiêu dùng và sự chuyển đổi kênh phân phối.
Năm 2024, doanh số bán điều hòa không khí trực tuyến của Xiaomi đã vươn lên top ba; Vào tháng 8 năm 2025, một số cư dân mạng đã trích dẫn dữ liệu từ AVC Revo về thị phần máy điều hòa không khí trực tuyến của Trung Quốc trong tháng 7, tuyên bố rằng Xiaomi đã vượt qua Gree và đứng thứ hai, điều này cũng làm dấy lên cuộc khẩu chiến giữa Gree và Xiaomi.
Với chiến lược giá thấp, Xiaomi đã phá vỡ mô hình thị trường ổn định vốn từ lâu bị thống trị bởi các ông lớn truyền thống. Họ không chỉ thành công trong việc chiếm lĩnh thị trường mà còn nhanh chóng thu hút được sự chú ý của người dùng trẻ tuổi, buộc toàn bộ ngành công nghiệp điều hòa không khí phải xem xét lại logic định giá của mình.
Do đó, mặc dù hầu hết các công ty điều hòa không khí đều nói rằng họ không thích cuộc chiến giá cả, nhưng hành động của họ nói lên nhiều hơn lời nói. Xét cho cùng, khi tất cả mọi người đều tham gia vào cuộc chiến giá cả, ai rút lui trước thì nhiều khả năng sẽ mất thị phần trước.
Ví dụ, Midea đã định vị lại thương hiệu Hualing ban đầu của mình thành một thương hiệu giá rẻ trực tuyến. Trong lễ hội mua sắm 618 năm ngoái, giá bán trung bình trực tuyến của điều hòa Hualing thậm chí còn thấp hơn so với các mẫu Xiaomi cùng thông số kỹ thuật. Vào tháng 10 năm ngoái, điều hòa không khí thương hiệu con Jinghong của Gree bắt đầu thâm nhập các kênh trực tuyến, với các mẫu treo tường 1 mã lực có giá thấp nhất là 1.899 nhân dân tệ, trong khi giá thấp nhất của các mẫu Gree tương tự trên JD.com là khoảng 2.400 nhân dân tệ.
Tuy nhiên, những mặt trái của cuộc chiến giá cả cũng rất rõ ràng:
Một mặt, bán với giá thấp không nhất thiết có nghĩa là bán được nhiều hơn; nhu cầu của người tiêu dùng chưa thực sự được kích thích. Theo dữ liệu từ AVC Revo, trong tháng 11 năm 2025, doanh số bán lẻ điều hòa trực tuyến và ngoại tuyến giảm lần lượt 26,2% và 44,8%, và mức giảm vẫn đang tiếp tục gia tăng.
Mặt khác, cuộc chiến giá cả liên tục làm giảm lợi nhuận của các doanh nghiệp; các công ty càng cố gắng, lợi nhuận càng giảm. Trong ba quý đầu năm 2025, Gree đạt doanh thu 137,654 tỷ nhân dân tệ (19,9 tỷ USD), giảm 6,62% so với cùng kỳ năm trước; lợi nhuận ròng là 21,461 tỷ nhân dân tệ, giảm 2,27% so với cùng kỳ năm trước.
Trong cùng kỳ, tổng doanh thu của Changhong Meiling đạt 25,393 tỷ nhân dân tệ, tăng 11,49% so với cùng kỳ năm trước; Lợi nhuận ròng đạt 488 triệu nhân dân tệ, giảm 8,20% so với cùng kỳ năm ngoái. Công ty chỉ ra rằng nhu cầu chung về thiết bị gia dụng yếu, cộng thêm giá nguyên vật liệu tăng cao, dẫn đến lợi nhuận của công ty giảm sút.
Có thể nói rằng cuộc chiến giá cả trong ngành điều hòa không khí và toàn bộ thị trường thiết bị gia dụng trong hai năm qua là một xung đột không thể tránh khỏi. Nhưng lịch sử đã nhiều lần chứng minh rằng không có cuộc chiến giá cả nào có thể kéo dài mãi mãi; luôn luôn sẽ có người đầu tiên thoát khỏi vũng lầy của cuộc chiến giá cả.
"Không dám" phản bội người tiêu dùng
Hiện tại, có nhiều công ty điều hòa không khí đang cố gắng thoát khỏi cuộc chiến giá cả.
Tuy nhiên, không giống như những thông báo giảm giá rầm rộ của các công ty điều hòa không khí trong quá khứ, câu hỏi "có nên tăng giá hay không, tăng bao nhiêu và tăng như thế nào" hiện đã trở thành một trò chơi tâm lý tinh tế và thận trọng.
Lấy ví dụ máy điều hòa Midea, ngay từ đầu tháng 1, các báo cáo truyền thông đã chỉ ra rằng Midea sẽ áp dụng chiến lược tăng giá "theo bậc", tức là tăng giá các mẫu bán chạy nhất theo từng giai đoạn. Tuy nhiên, ngay sau đó, một nguồn tin nội bộ của Midea tiết lộ với truyền thông rằng hệ thống giá của toàn bộ dòng sản phẩm máy điều hòa Midea không thay đổi, và chỉ một vài mẫu có điều chỉnh giá nhẹ do ảnh hưởng của việc phân bổ giá theo bậc sản phẩm.
Ngoài ra, nhiều công ty sản xuất máy điều hòa điều chỉnh giá bằng cách gửi thông báo tăng giá cho các nhà phân phối. Điều này có nghĩa là mặc dù chi phí thu mua của nhà phân phối tăng lên, nhưng giá bán lẻ cuối cùng có thể không tăng ngay lập tức theo, tạo ra một khoảng thời gian đệm nhất định cho việc tăng giá sản phẩm.
Tại sao các nhà sản xuất máy điều hòa lại thận trọng như vậy trong việc tăng giá?
Thứ nhất, sau hai năm chiến tranh giá cả, người tiêu dùng đã quen với "máy điều hòa có giá khoảng 1.000 nhân dân tệ" (3,8 triệu đồng), khiến việc quay trở lại giá cao hơn khó được chấp nhận. Đối với các công ty, việc tăng giá một cách vội vàng chắc chắn sẽ là một nhiệm vụ khó khăn và không được đánh giá cao.
Hơn nữa, ngành công nghiệp điều hòa không khí hiện nay không hoàn toàn thống nhất. Gree và Xiaomi đã khẳng định chắc chắn rằng họ sẽ không tăng giá, trong khi Haier và Midea cũng áp dụng cách tiếp cận rất thận trọng đối với việc tăng giá. Sự khác biệt này đã tạo ra sự tương phản rõ rệt với những công ty đã đi đầu trong việc tăng giá, khiến họ rơi vào thế thụ động, chỉ có thể "dám làm chứ không dám nói".
Thứ hai, ngành công nghiệp điều hòa không khí hiện đang bị cuốn vào một cuộc chiến truyền thông, nơi quan điểm và hành động của các công ty dễ dàng bị khuếch đại. Ví dụ, trong cuộc tranh cãi về "nhôm thay thế đồng", nhiều kẻ chuyên gây rối trên mạng đã lợi dụng cơ hội để kích động xung đột giữa các phe "nhôm" và "đồng", biến dư luận thành một bãi mìn đầy rủi ro.
Do đó, khi các công ty điều hòa không khí tăng giá sau khi chính sách trợ cấp quốc gia được điều chỉnh vào năm 2026, họ đương nhiên sẽ lo lắng bị cáo buộc chỉ đơn thuần là muốn hưởng lợi từ trợ cấp quốc gia, hoặc thậm chí bị công chúng hiểu là "tăng giá trước khi nhận trợ cấp", điều này sẽ làm tổn hại đến uy tín thương hiệu của họ.
Để các công ty điều hòa không khí tránh được rủi ro dư luận tiêu cực sau khi tăng giá, chìa khóa là phải thực sự nâng cao chất lượng trong khi tăng giá – không chỉ đơn giản bằng cách thêm thắt các tính năng hoặc tăng giá một cách mù quáng dưới danh nghĩa giảm chi phí, mà phải thực sự đảm bảo rằng "giá cả hợp lý và chất lượng được chứng minh là tốt".
Nguyên tắc này rất đơn giản, nhưng không phải công ty nào cũng có thể thực hiện được. Trên thực tế, nhiều người tiêu dùng đã đăng tải những lời phàn nàn trên mạng xã hội, cho rằng một số thương hiệu điều hòa không khí ngày càng đắt đỏ, nhưng trải nghiệm sử dụng lại không tốt như trước; một số sản phẩm dường như đã bổ sung thêm một số chức năng mới, chẳng hạn như loại bỏ formaldehyde, nhưng trải nghiệm thực tế lại giống như phải trả "thuế thông minh".
Đối với người tiêu dùng, việc tăng giá điều hòa không khí không phải là không thể chấp nhận được, nhưng điều kiện tiên quyết là các công ty phải thực sự tôn trọng người dùng. Đây là vấn đề cốt lõi không nên bị lu mờ trong đợt tăng giá này.
Nếu toàn bộ ngành công nghiệp điều hòa không khí đều đạt được điều này, thì việc tăng giá đương nhiên không phải là điều xấu. Xét cho cùng, một ngành công nghiệp lành mạnh không nên được đánh giá bởi "ai thua lỗ nhiều hơn", mà bởi "ai làm tốt hơn".
>> Hàng loạt hãng điều hòa Trung Quốc đột ngột chuyển sang dùng nhôm thay thế đồng
Nguồn: Sohu
