Checker
Writer
Dân tài chính sáng 26/01/2026 mở mắt ra chắc cũng hơi choáng, nói gì đến dânđen như mình
: vàng vừa phá một cột mốc tâm lý mà trước đây nghe như khoa học viễn tưởng.
Giá vàng giao ngay lần đầu tiên vượt 5.000 USD/ounce, chỉ hơn 100 ngày sau khi vượt mốc 4.000 USD. Tính tại thời điểm viết, vàng giao ngay khoảng 5.036,6 USD/ounce, từng chạm 5.043,9 USD. Hợp đồng tương lai Mỹ cũng có lúc vượt 5.080 USD/ounce. Nếu quy đổi sơ bộ theo tỷ giá khoảng 26.200 VND/USD, thì mức 5.000 USD/ounce tương đương khoảng 131 triệu VND mỗi ounce, tức hơn 4,2 triệu VND cho mỗi gram vàng nguyên chất. Quy đổi ra cây vàng 37,5 gram thì khoảng 158 triệu VND/lượng theo giá quốc tế thuần. Con số này nghe đã thấy không thuộc về thời bình.
Không chỉ vàng, các kim loại quý khác cũng chạy theo. Bạc tăng hơn 2%, lên đỉnh lịch sử 106,56 USD/ounce. Bạch kim cũng lập kỷ lục mới quanh 2.798 USD/ounce. Một bức tranh khá rõ: dòng tiền đang tìm nơi trú ẩn.
Nhìn lại năm 2025, vàng tăng hơn 60%, mức tăng mạnh nhất kể từ 1979. Chỉ riêng tuần trước vàng tăng 8%, và từ đầu 2026 đến nay đã tăng gần 17%. Đây không còn là nhịp tăng “bình thường”, mà là một chu kỳ có mùi khủng hoảng tâm lý tiền tệ.
Vì sao vàng điên cuồng như vậy?
Có ba động cơ lớn đang cùng kéo:
Thứ nhất là các ngân hàng trung ương mua vàng như thể chuẩn bị cho một thế giới ít tin vào tiền giấy hơn. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, riêng tháng 11/2025 các ngân hàng trung ương mua ròng 45 tấn. Tính cả năm đến tháng 11 là 297 tấn. Các thị trường mới nổi như Ba Lan, Kazakhstan, Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Quốc mua rất mạnh. Ba Lan thậm chí lên kế hoạch mua tới 150 tấn để đẩy dự trữ lên 700 tấn. Trung Quốc cũng có chuỗi 14 tháng liên tiếp tăng dự trữ vàng từ 11/2024 đến 12/2025. Khi ngân hàng trung ương mua, thị trường hiểu rằng đây là “niềm tin chiến lược”, không phải trade lướt sóng.
Thứ hai là địa chính trị. Câu chuyện Mỹ, châu Âu và Greenland nghe như phim nhưng lại tác động thật đến tâm lý thị trường. Mỗi lần thế giới có thêm một điểm nóng, vàng lại được gọi tên như tài sản trú ẩn cuối cùng.
Thứ ba là đồng USD yếu đi. Chỉ số Bloomberg Dollar Spot Index giảm 1,6% tuần trước, mức giảm mạnh nhất từ 05/2025. USD yếu thì vàng trở nên rẻ hơn với người mua toàn cầu, tạo thêm cầu. Cộng thêm câu chuyện thuế quan và khẩu hiệu “bán tài sản gắn với Mỹ” nổi lên, dòng tiền càng có lý do chạy sang kim loại quý.
Điều thú vị là lãi suất hiện không còn là kẻ thù số một của vàng như trong sách giáo khoa cũ. Lý thuyết nói rằng lãi suất cao làm vàng kém hấp dẫn vì vàng không sinh lãi. Nhưng khi người ta sợ tiền giấy mất giá hơn là sợ bỏ lỡ lãi suất, thì logic đảo chiều. Fed họp tuần này và thị trường gần như tin rằng lãi suất sẽ giữ nguyên, khả năng cắt giảm trước 06/2026 khá thấp. Dù vậy, vàng vẫn tăng, cho thấy câu chuyện hiện tại là niềm tin vào hệ thống tiền tệ, không chỉ là chính sách tiền tệ ngắn hạn.
Phố Wall thì sao? Lạc quan đến mức hơi… ngạo mạn.
Jefferies đưa mục tiêu 6.600 USD/ounce trong năm nay. Goldman Sachs nâng dự báo cuối năm lên 5.400 USD. Bank of America nói ngắn hạn 6.000 USD và dựa trên các chu kỳ lịch sử thì mức tăng 300% trong 43 tháng không phải chuyện viễn tưởng. Một số nhà phân tích độc lập còn nói có thể chạm 6.400 USD trong năm, giá trung bình 5.375 USD.
Ole Hansen của Saxo Bank thì nói khá thẳng: hiệu ứng FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) đang thúc đẩy giá, nhưng nếu nghĩ rằng đây chỉ là bong bóng đầu cơ thì đó là một sai lầm lớn. Nợ công toàn cầu tăng, tính bền vững tài khóa bị nghi ngờ, các ngân hàng trung ương cần đa dạng hóa dự trữ. Trong bối cảnh đó, vàng giống như một “bảo hiểm hệ thống”.
Nhìn tổng thể, câu chuyện vàng vượt 5.000 USD không chỉ là tin giá cả. Nó là tín hiệu về mức độ bất an của thế giới đối với tiền pháp định, nợ công và trật tự địa chính trị. Khi vàng tăng theo kiểu này, lịch sử thường đang thì thầm rằng có một thứ gì đó trong hệ thống tài chính toàn cầu đang bị nghi ngờ. Và thị trường thì luôn nghe thấy những lời thì thầm đó rất sớm.
: vàng vừa phá một cột mốc tâm lý mà trước đây nghe như khoa học viễn tưởng.Giá vàng giao ngay lần đầu tiên vượt 5.000 USD/ounce, chỉ hơn 100 ngày sau khi vượt mốc 4.000 USD. Tính tại thời điểm viết, vàng giao ngay khoảng 5.036,6 USD/ounce, từng chạm 5.043,9 USD. Hợp đồng tương lai Mỹ cũng có lúc vượt 5.080 USD/ounce. Nếu quy đổi sơ bộ theo tỷ giá khoảng 26.200 VND/USD, thì mức 5.000 USD/ounce tương đương khoảng 131 triệu VND mỗi ounce, tức hơn 4,2 triệu VND cho mỗi gram vàng nguyên chất. Quy đổi ra cây vàng 37,5 gram thì khoảng 158 triệu VND/lượng theo giá quốc tế thuần. Con số này nghe đã thấy không thuộc về thời bình.
Không chỉ vàng, các kim loại quý khác cũng chạy theo. Bạc tăng hơn 2%, lên đỉnh lịch sử 106,56 USD/ounce. Bạch kim cũng lập kỷ lục mới quanh 2.798 USD/ounce. Một bức tranh khá rõ: dòng tiền đang tìm nơi trú ẩn.
Nhìn lại năm 2025, vàng tăng hơn 60%, mức tăng mạnh nhất kể từ 1979. Chỉ riêng tuần trước vàng tăng 8%, và từ đầu 2026 đến nay đã tăng gần 17%. Đây không còn là nhịp tăng “bình thường”, mà là một chu kỳ có mùi khủng hoảng tâm lý tiền tệ.
Vì sao vàng điên cuồng như vậy?
Có ba động cơ lớn đang cùng kéo:
Thứ nhất là các ngân hàng trung ương mua vàng như thể chuẩn bị cho một thế giới ít tin vào tiền giấy hơn. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, riêng tháng 11/2025 các ngân hàng trung ương mua ròng 45 tấn. Tính cả năm đến tháng 11 là 297 tấn. Các thị trường mới nổi như Ba Lan, Kazakhstan, Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Quốc mua rất mạnh. Ba Lan thậm chí lên kế hoạch mua tới 150 tấn để đẩy dự trữ lên 700 tấn. Trung Quốc cũng có chuỗi 14 tháng liên tiếp tăng dự trữ vàng từ 11/2024 đến 12/2025. Khi ngân hàng trung ương mua, thị trường hiểu rằng đây là “niềm tin chiến lược”, không phải trade lướt sóng.
Thứ hai là địa chính trị. Câu chuyện Mỹ, châu Âu và Greenland nghe như phim nhưng lại tác động thật đến tâm lý thị trường. Mỗi lần thế giới có thêm một điểm nóng, vàng lại được gọi tên như tài sản trú ẩn cuối cùng.
Thứ ba là đồng USD yếu đi. Chỉ số Bloomberg Dollar Spot Index giảm 1,6% tuần trước, mức giảm mạnh nhất từ 05/2025. USD yếu thì vàng trở nên rẻ hơn với người mua toàn cầu, tạo thêm cầu. Cộng thêm câu chuyện thuế quan và khẩu hiệu “bán tài sản gắn với Mỹ” nổi lên, dòng tiền càng có lý do chạy sang kim loại quý.
Điều thú vị là lãi suất hiện không còn là kẻ thù số một của vàng như trong sách giáo khoa cũ. Lý thuyết nói rằng lãi suất cao làm vàng kém hấp dẫn vì vàng không sinh lãi. Nhưng khi người ta sợ tiền giấy mất giá hơn là sợ bỏ lỡ lãi suất, thì logic đảo chiều. Fed họp tuần này và thị trường gần như tin rằng lãi suất sẽ giữ nguyên, khả năng cắt giảm trước 06/2026 khá thấp. Dù vậy, vàng vẫn tăng, cho thấy câu chuyện hiện tại là niềm tin vào hệ thống tiền tệ, không chỉ là chính sách tiền tệ ngắn hạn.
Phố Wall thì sao? Lạc quan đến mức hơi… ngạo mạn.
Jefferies đưa mục tiêu 6.600 USD/ounce trong năm nay. Goldman Sachs nâng dự báo cuối năm lên 5.400 USD. Bank of America nói ngắn hạn 6.000 USD và dựa trên các chu kỳ lịch sử thì mức tăng 300% trong 43 tháng không phải chuyện viễn tưởng. Một số nhà phân tích độc lập còn nói có thể chạm 6.400 USD trong năm, giá trung bình 5.375 USD.
Ole Hansen của Saxo Bank thì nói khá thẳng: hiệu ứng FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) đang thúc đẩy giá, nhưng nếu nghĩ rằng đây chỉ là bong bóng đầu cơ thì đó là một sai lầm lớn. Nợ công toàn cầu tăng, tính bền vững tài khóa bị nghi ngờ, các ngân hàng trung ương cần đa dạng hóa dự trữ. Trong bối cảnh đó, vàng giống như một “bảo hiểm hệ thống”.
Nhìn tổng thể, câu chuyện vàng vượt 5.000 USD không chỉ là tin giá cả. Nó là tín hiệu về mức độ bất an của thế giới đối với tiền pháp định, nợ công và trật tự địa chính trị. Khi vàng tăng theo kiểu này, lịch sử thường đang thì thầm rằng có một thứ gì đó trong hệ thống tài chính toàn cầu đang bị nghi ngờ. Và thị trường thì luôn nghe thấy những lời thì thầm đó rất sớm.
