Hư Trúc✔
Writer
Những dự báo khí hậu mới nhất đang phát đi tín hiệu đáng lo ngại về đợt El Nino đang hình thành. Với nhiệt độ bề mặt biển ở Thái Bình Dương tăng vượt mọi kỷ lục trước đây, thế giới không chỉ đứng trước nguy cơ đón nhận những năm nóng chưa từng có mà còn phải đối mặt với áp lực lạm phát và thiệt hại kinh tế khổng lồ.

Dự báo từ Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) chỉ ra có tới 80% khả năng một đợt El Nino thuộc nhóm mạnh nhất lịch sử sẽ xuất hiện từ nay đến cuối năm và kéo dài ít nhất đến tháng 4/2027. Đáng nói, hiện tượng này trở lại chỉ hai năm sau đợt gần nhất, phản ánh sự thay đổi có hệ thống trong chu kỳ ENSO do tác động của biến đổi khí hậu.
Khi cộng hưởng với đà biến đổi khí hậu, nhiệt độ trung bình toàn cầu vào năm sau có nguy cơ tăng 1,7°C so với thời kỳ tiền công nghiệp — chính thức vượt qua ngưỡng cam kết của Thỏa thuận Paris. Sự gia tăng nhiệt độ cực đoan này có thể biến 2026 thành năm nóng kỷ lục ngay trong vài tháng tới, trước khi đưa 2027 trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres cũng đã lên tiếng cảnh báo đây là tình trạng khí hậu khẩn cấp.
Với quy mô đợt này, dự báo thiệt hại có thể chạm mốc 10.000 tỷ USD vào năm 2032. Chưa dừng lại ở đó, áp lực lên đại dương sẽ làm giảm khả năng hấp thụ carbon ròng, đe doạ trực tiếp đến nguồn cung thực phẩm và việc làm của hàng triệu người dân phụ thuộc vào biển, đặc biệt là tại các quốc đảo và quốc gia ven biển.
Đối với các quốc gia đang phát triển, nơi người dân chi trả tỷ trọng lớn thu nhập cho thực phẩm, El Nino sẽ khiến lạm phát trở nên dai dẳng hơn. Nhận định từ các chuyên gia quản lý quỹ cho thấy ngân hàng trung ương tại các nước chịu ảnh hưởng lớn như Ấn Độ, Indonesia, Việt Nam và Thái Lan có thể sẽ phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt trong thời gian dài hơn.

Đợt El Nino có thể mạnh nhất trong 150 năm
Các phân tích khí hậu cho thấy đợt El Nino đang phát triển tại Thái Bình Dương có khả năng trở thành đợt mạnh nhất từng được ghi nhận trong 1,5 thế kỷ qua.Dự báo từ Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) chỉ ra có tới 80% khả năng một đợt El Nino thuộc nhóm mạnh nhất lịch sử sẽ xuất hiện từ nay đến cuối năm và kéo dài ít nhất đến tháng 4/2027. Đáng nói, hiện tượng này trở lại chỉ hai năm sau đợt gần nhất, phản ánh sự thay đổi có hệ thống trong chu kỳ ENSO do tác động của biến đổi khí hậu.
Cột mốc nhiệt độ đáng lo ngại cho năm 2026 và 2027
Theo đánh giá của Zeke Hausfather, nhà khoa học khí hậu tại tổ chức Berkeley Earth, nhiệt độ bề mặt biển ở khu vực Thái Bình Dương trong đợt này có thể cao hơn kỷ lục của giai đoạn 2015-2016 khoảng 0,8°C.Khi cộng hưởng với đà biến đổi khí hậu, nhiệt độ trung bình toàn cầu vào năm sau có nguy cơ tăng 1,7°C so với thời kỳ tiền công nghiệp — chính thức vượt qua ngưỡng cam kết của Thỏa thuận Paris. Sự gia tăng nhiệt độ cực đoan này có thể biến 2026 thành năm nóng kỷ lục ngay trong vài tháng tới, trước khi đưa 2027 trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres cũng đã lên tiếng cảnh báo đây là tình trạng khí hậu khẩn cấp.
Thiệt hại kinh tế có thể lên tới 10.000 tỷ USD
Thời tiết cực đoan như nắng nóng, hạn hán, lũ lụt và cháy rừng đi kèm El Nino không chỉ tàn phá hệ sinh thái mà còn giáng đòn nặng nề vào nền kinh tế. Nhìn lại đợt El Nino 1997-1998, các nghiên cứu từ Đại học Dartmouth ước tính thiệt hại đã làm suy giảm 5.700 tỷ USD tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong các năm sau đó.Với quy mô đợt này, dự báo thiệt hại có thể chạm mốc 10.000 tỷ USD vào năm 2032. Chưa dừng lại ở đó, áp lực lên đại dương sẽ làm giảm khả năng hấp thụ carbon ròng, đe doạ trực tiếp đến nguồn cung thực phẩm và việc làm của hàng triệu người dân phụ thuộc vào biển, đặc biệt là tại các quốc đảo và quốc gia ven biển.
Áp lực lạm phát và nguy cơ khủng hoảng lương thực tại Châu Á
Sự bất ổn của thời tiết — gây hạn hán ở một số khu vực châu Á và mưa lớn ở Nam Mỹ — đang đe doạ trực tiếp đến mùa màng. Tình hình càng trở nên phức tạp khi những gián đoạn trên thị trường nhiên liệu và phân bón (liên quan đến xung đột giữa Mỹ và Iran) có thể đẩy các khu vực có sức chống chịu kém vào khủng hoảng lương thực.Đối với các quốc gia đang phát triển, nơi người dân chi trả tỷ trọng lớn thu nhập cho thực phẩm, El Nino sẽ khiến lạm phát trở nên dai dẳng hơn. Nhận định từ các chuyên gia quản lý quỹ cho thấy ngân hàng trung ương tại các nước chịu ảnh hưởng lớn như Ấn Độ, Indonesia, Việt Nam và Thái Lan có thể sẽ phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt trong thời gian dài hơn.