Dũng Đỗ
Writer
Ngành công nghiệp ô tô toàn cầu vừa chứng kiến một trong những phiên giao dịch tồi tệ nhất lịch sử của Stellantis – đế chế đang sở hữu 14 thương hiệu danh tiếng như Jeep, Chrysler, Fiat và Alfa Romeo. Vào ngày thứ Sáu đen tối vừa qua, giá cổ phiếu của tập đoàn này đã lao dốc không phanh, bốc hơi 25% giá trị tại thị trường Milan và 23% tại New York. Cú sốc này đến từ việc tân Giám đốc điều hành Antonio Filosa buộc phải công bố một kế hoạch tái cấu trúc khổng lồ, đi kèm với việc thừa nhận những sai lầm nghiêm trọng trong chiến lược điện hóa của người tiền nhiệm.
Cái giá đắt đỏ cho tham vọng phi thực tế
Trong thông báo chính thức làm rung chuyển phố Wall, Stellantis xác nhận sẽ ghi nhận khoản chi phí khổng lồ lên tới 22 tỷ Euro (tương đương 26 tỷ USD) để thực hiện cuộc đại phẫu toàn diện. Đáng chú ý, phần lớn số tiền này, cụ thể là 14,7 tỷ Euro, không phải là dòng tiền chi ra tức thì mà là các khoản bút toán ghi giảm giá trị tài sản và xóa sổ các dự án (write-offs). Động thái này nhằm điều chỉnh lại kế hoạch sản phẩm sao cho phù hợp với thực tế thị trường và các quy định khí thải mới tại Mỹ. Nói một cách trực diện, Stellantis đang chấp nhận "đốt" hàng tỷ USD giá trị trên sổ sách để xóa đi những tàn dư của một chiến lược sản phẩm đã bị người tiêu dùng quay lưng.
Gánh nặng từ việc trích lập dự phòng và xóa sổ tài sản đã vẽ nên một bức tranh tài chính vô cùng ảm đạm cho gã khổng lồ này. Theo báo cáo sơ bộ, trong nửa cuối năm 2025, tập đoàn dự kiến ghi nhận khoản lỗ ròng (net loss) dao động từ 19 tỷ đến 21 tỷ Euro. Nếu cộng dồn với khoản lỗ 2,3 tỷ Euro (2,7 tỷ USD) của nửa đầu năm, tổng mức lỗ ròng cho cả năm tài chính 2025 của Stellantis có thể chạm ngưỡng không tưởng là 22 - 23 tỷ Euro. Để hình dung mức độ nghiêm trọng, khoản phí tái cấu trúc của Stellantis hiện đã vượt xa con số 19,5 tỷ USD của Ford hay 7,6 tỷ USD của GM, biến họ thành một "câu chuyện cần phải chứng minh lại từ đầu" trong mắt các nhà phân tích tại RBC Capital Markets.
Bên cạnh các khoản xóa sổ, tập đoàn cũng phải chi thêm 2,1 tỷ Euro để thu hẹp quy mô chuỗi cung ứng xe điện (EV) vốn đang dư thừa, 4,1 tỷ Euro cho chi phí dự phòng bảo hành và 1,3 tỷ Euro để tái cơ cấu các hoạt động kém hiệu quả tại châu Âu. Tình hình tài chính căng thẳng đến mức Stellantis đã phải tuyên bố hủy bỏ chi trả cổ tức năm 2026 và phát hành 5 tỷ Euro trái phiếu hỗn hợp không chuyển đổi để củng cố dòng tiền.
Sự trở lại của động cơ V8 và "bản reset" chiến lược
Điểm nhấn gây chấn động nhất trong đợt tái cấu trúc này chính là quyết định đảo ngược lộ trình điện hóa: đưa động cơ V8 trở lại các dòng xe chủ lực tại thị trường Mỹ và tạm hoãn các kế hoạch xe điện đầy tham vọng trước đó. CEO Antonio Filosa mô tả hành động này là một "bản reset chiến lược quan trọng", với mục tiêu tối thượng là đặt sở thích và nhu cầu thực tế của khách hàng trở lại vị trí trung tâm, thay vì chạy theo các chỉ số ảo.
Trong cuộc trao đổi với báo giới, ông Filosa nhấn mạnh rằng Stellantis vẫn là một công ty toàn cầu mạnh mẽ và bác bỏ hoàn toàn những đồn đoán về việc "xẻ thịt" tập đoàn để bán bớt các thương hiệu yếu kém. Ông khẳng định sự thống nhất của 14 thương hiệu là hợp lý và họ sẽ tiếp tục sát cánh bên nhau. Tuyên bố "sứ mệnh của chúng tôi là tăng trưởng sau những đợt sụt giảm thị phần đáng kể" của Filosa được xem là màn quay xe 180 độ so với triết lý tập trung vào lợi nhuận biên bằng mọi giá của cựu CEO Carlos Tavares – người đã bị bãi nhiệm vào tháng 12/2024 sau những mâu thuẫn gay gắt với hội đồng quản trị về hướng đi của công ty.
Di sản buồn của kỷ nguyên sáp nhập
Nhìn lại chặng đường hơn 5 năm kể từ thương vụ sáp nhập trị giá 52 tỷ USD giữa Fiat Chrysler và Groupe PSA vào đầu năm 2021, kết quả thực tế là một nỗi thất vọng lớn. Dưới thời cựu lãnh đạo Tavares, doanh số toàn cầu của tập đoàn đã lao dốc từ 6,5 triệu xe vào năm 2021 xuống chỉ còn 5,7 triệu xe vào năm 2024. Những sai lầm trong quá khứ, từ việc quá ám ảnh với cắt giảm chi phí đến mức làm tổn hại chất lượng sản phẩm, cho đến việc ép khách hàng chuyển sang xe điện khi hạ tầng và nhu cầu chưa sẵn sàng, đã đẩy Stellantis vào chân tường.
Tại thị trường Mỹ - "thánh địa" của Jeep và Chrysler, tình hình còn bi đát hơn khi doanh số sụt giảm 27%, khiến thị phần của Stellantis rơi tự do từ 11,6% xuống còn 8%, tụt từ vị trí thứ tư xuống thứ sáu. Theo số liệu từ S&P Global Mobility, thị phần toàn cầu của hãng cũng teo tóp từ 8,1% năm 2020 xuống chỉ còn khoảng 6,1% vào năm ngoái.
Hiện tại, Antonio Filosa đang phải chạy đua với thời gian để xoa dịu các đại lý đang giận dữ và các nhà đầu tư đang mất kiên nhẫn bằng lời hứa về một tương lai thực tế hơn. Tuy nhiên, với dự báo lỗ ròng kỷ lục vào năm 2025, con đường tìm lại ánh hào quang cho những biểu tượng như Jeep hay Alfa Romeo chắc chắn sẽ còn rất nhiều chông gai. Mọi ánh mắt của phố Wall hiện đang đổ dồn vào ngày hội nhà đầu tư 21/5 tới đây, nơi ông Filosa dự kiến sẽ công bố chi tiết hơn về lộ trình sử dụng 26 tỷ USD để cứu vãn một đế chế đang rạn nứt.
Cái giá đắt đỏ cho tham vọng phi thực tế
Trong thông báo chính thức làm rung chuyển phố Wall, Stellantis xác nhận sẽ ghi nhận khoản chi phí khổng lồ lên tới 22 tỷ Euro (tương đương 26 tỷ USD) để thực hiện cuộc đại phẫu toàn diện. Đáng chú ý, phần lớn số tiền này, cụ thể là 14,7 tỷ Euro, không phải là dòng tiền chi ra tức thì mà là các khoản bút toán ghi giảm giá trị tài sản và xóa sổ các dự án (write-offs). Động thái này nhằm điều chỉnh lại kế hoạch sản phẩm sao cho phù hợp với thực tế thị trường và các quy định khí thải mới tại Mỹ. Nói một cách trực diện, Stellantis đang chấp nhận "đốt" hàng tỷ USD giá trị trên sổ sách để xóa đi những tàn dư của một chiến lược sản phẩm đã bị người tiêu dùng quay lưng.
Gánh nặng từ việc trích lập dự phòng và xóa sổ tài sản đã vẽ nên một bức tranh tài chính vô cùng ảm đạm cho gã khổng lồ này. Theo báo cáo sơ bộ, trong nửa cuối năm 2025, tập đoàn dự kiến ghi nhận khoản lỗ ròng (net loss) dao động từ 19 tỷ đến 21 tỷ Euro. Nếu cộng dồn với khoản lỗ 2,3 tỷ Euro (2,7 tỷ USD) của nửa đầu năm, tổng mức lỗ ròng cho cả năm tài chính 2025 của Stellantis có thể chạm ngưỡng không tưởng là 22 - 23 tỷ Euro. Để hình dung mức độ nghiêm trọng, khoản phí tái cấu trúc của Stellantis hiện đã vượt xa con số 19,5 tỷ USD của Ford hay 7,6 tỷ USD của GM, biến họ thành một "câu chuyện cần phải chứng minh lại từ đầu" trong mắt các nhà phân tích tại RBC Capital Markets.
Bên cạnh các khoản xóa sổ, tập đoàn cũng phải chi thêm 2,1 tỷ Euro để thu hẹp quy mô chuỗi cung ứng xe điện (EV) vốn đang dư thừa, 4,1 tỷ Euro cho chi phí dự phòng bảo hành và 1,3 tỷ Euro để tái cơ cấu các hoạt động kém hiệu quả tại châu Âu. Tình hình tài chính căng thẳng đến mức Stellantis đã phải tuyên bố hủy bỏ chi trả cổ tức năm 2026 và phát hành 5 tỷ Euro trái phiếu hỗn hợp không chuyển đổi để củng cố dòng tiền.
Sự trở lại của động cơ V8 và "bản reset" chiến lược
Điểm nhấn gây chấn động nhất trong đợt tái cấu trúc này chính là quyết định đảo ngược lộ trình điện hóa: đưa động cơ V8 trở lại các dòng xe chủ lực tại thị trường Mỹ và tạm hoãn các kế hoạch xe điện đầy tham vọng trước đó. CEO Antonio Filosa mô tả hành động này là một "bản reset chiến lược quan trọng", với mục tiêu tối thượng là đặt sở thích và nhu cầu thực tế của khách hàng trở lại vị trí trung tâm, thay vì chạy theo các chỉ số ảo.
Trong cuộc trao đổi với báo giới, ông Filosa nhấn mạnh rằng Stellantis vẫn là một công ty toàn cầu mạnh mẽ và bác bỏ hoàn toàn những đồn đoán về việc "xẻ thịt" tập đoàn để bán bớt các thương hiệu yếu kém. Ông khẳng định sự thống nhất của 14 thương hiệu là hợp lý và họ sẽ tiếp tục sát cánh bên nhau. Tuyên bố "sứ mệnh của chúng tôi là tăng trưởng sau những đợt sụt giảm thị phần đáng kể" của Filosa được xem là màn quay xe 180 độ so với triết lý tập trung vào lợi nhuận biên bằng mọi giá của cựu CEO Carlos Tavares – người đã bị bãi nhiệm vào tháng 12/2024 sau những mâu thuẫn gay gắt với hội đồng quản trị về hướng đi của công ty.
Di sản buồn của kỷ nguyên sáp nhập
Nhìn lại chặng đường hơn 5 năm kể từ thương vụ sáp nhập trị giá 52 tỷ USD giữa Fiat Chrysler và Groupe PSA vào đầu năm 2021, kết quả thực tế là một nỗi thất vọng lớn. Dưới thời cựu lãnh đạo Tavares, doanh số toàn cầu của tập đoàn đã lao dốc từ 6,5 triệu xe vào năm 2021 xuống chỉ còn 5,7 triệu xe vào năm 2024. Những sai lầm trong quá khứ, từ việc quá ám ảnh với cắt giảm chi phí đến mức làm tổn hại chất lượng sản phẩm, cho đến việc ép khách hàng chuyển sang xe điện khi hạ tầng và nhu cầu chưa sẵn sàng, đã đẩy Stellantis vào chân tường.
Tại thị trường Mỹ - "thánh địa" của Jeep và Chrysler, tình hình còn bi đát hơn khi doanh số sụt giảm 27%, khiến thị phần của Stellantis rơi tự do từ 11,6% xuống còn 8%, tụt từ vị trí thứ tư xuống thứ sáu. Theo số liệu từ S&P Global Mobility, thị phần toàn cầu của hãng cũng teo tóp từ 8,1% năm 2020 xuống chỉ còn khoảng 6,1% vào năm ngoái.
Hiện tại, Antonio Filosa đang phải chạy đua với thời gian để xoa dịu các đại lý đang giận dữ và các nhà đầu tư đang mất kiên nhẫn bằng lời hứa về một tương lai thực tế hơn. Tuy nhiên, với dự báo lỗ ròng kỷ lục vào năm 2025, con đường tìm lại ánh hào quang cho những biểu tượng như Jeep hay Alfa Romeo chắc chắn sẽ còn rất nhiều chông gai. Mọi ánh mắt của phố Wall hiện đang đổ dồn vào ngày hội nhà đầu tư 21/5 tới đây, nơi ông Filosa dự kiến sẽ công bố chi tiết hơn về lộ trình sử dụng 26 tỷ USD để cứu vãn một đế chế đang rạn nứt.
