Dũng Đỗ
Writer
Một phán quyết mang tính răn đe mạnh mẽ vừa được đưa ra tại thung lũng Silicon, tâm điểm của cuộc chiến công nghệ toàn cầu. Ngày 29/1, Tòa án Liên bang Mỹ tại San Francisco đã chính thức tuyên bố Linwei Ding, cựu kỹ sư phần mềm của Google, phạm tội đánh cắp hàng nghìn trang tài liệu mật liên quan đến công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) cốt lõi của gã khổng lồ công nghệ Mỹ để chuyển giao cho các công ty tại Trung Quốc.
Linwei Ding, cựu kỹ sư của Google bị tòa án Mỹ kết tội đánh cắp bí mật AI của hãng để gửi về hai công ty Trung Quốc
Bản án nghiêm khắc cho hành vi "ăn cắp chất xám"
Sau phiên tòa kéo dài 11 ngày với những tranh luận pháp lý căng thẳng, bồi thẩm đoàn đã đi đến kết luận cuối cùng đối với Linwei Ding, 38 tuổi. Bị cáo bị kết án với tổng cộng 14 tội danh nghiêm trọng, bao gồm 7 tội danh gián điệp kinh tế và 7 tội danh đánh cắp bí mật thương mại. Đây là một trong những vụ án nổi bật nhất trong nỗ lực của Bộ Tư pháp Mỹ nhằm ngăn chặn tình trạng chảy máu chất xám và công nghệ cao sang các đối thủ cạnh tranh nước ngoài.
Mức hình phạt đối với Ding dự kiến sẽ rất nặng nề. Theo luật pháp Hoa Kỳ, mỗi tội danh gián điệp kinh tế có khung hình phạt tối đa lên tới 15 năm tù giam và khoản tiền phạt 5 triệu USD. Trong khi đó, mỗi tội danh đánh cắp bí mật thương mại cũng đi kèm mức án tối đa 10 năm tù và 250.000 USD tiền phạt. Phán quyết về mức án cụ thể sẽ được tòa án công bố vào ngày 3/2 tới đây.
Mục tiêu là "bộ não" của hạ tầng AI Google
Hồ sơ vụ án đã hé lộ quy mô và tính chất tinh vi của vụ trộm cắp này. Ding được Google (trực thuộc Alphabet) tuyển dụng vào năm 2019. Tuy nhiên, từ năm 2022 đến 2023, kỹ sư này đã lợi dụng quyền hạn để tiếp cận và sao chép các thông tin tuyệt mật. Không nhắm vào các dữ liệu người dùng thông thường, mục tiêu của Ding là các tài liệu chi tiết về cơ sở hạ tầng phần cứng và phần mềm – những thành phần cho phép các trung tâm dữ liệu siêu máy tính của Google huấn luyện các mô hình AI tiên tiến thông qua máy học (machine learning).
Cụ thể, những tài liệu bị đánh cắp chứa đựng các bí quyết công nghệ về kiến trúc chip xử lý, hệ thống quản lý và các phần mềm tối ưu hóa giúp siêu máy tính của Google đạt được khả năng thực thi ở mức đỉnh cao. Đây được xem là "bí mật gia truyền", là lợi thế cạnh tranh cốt lõi giúp Google duy trì vị thế dẫn đầu trong cuộc đua AI khốc liệt hiện nay.
Cuộc sống hai mặt của kỹ sư phần mềm
Quá trình điều tra cho thấy Ding đã sống một cuộc đời "hai mặt". Trong khi vẫn nhận lương tại Google, vào năm 2022, người này đã bí mật nhận lời mời đảm nhiệm vị trí Giám đốc công nghệ (CTO) cho một công ty công nghệ tại Trung Quốc. Thậm chí, Ding còn sở hữu 20% cổ phần của doanh nghiệp này. Trong khoảng thời gian làm việc tại Google, Ding đã lén lút đến Trung Quốc trong vài tháng để tham gia các cuộc họp với nhà đầu tư nhằm huy động vốn cho công ty kia.
Không dừng lại ở đó, đến tháng 5/2023, Ding còn tự thành lập một công ty công nghệ riêng và nộp đơn tham gia một chương trình hỗ trợ khởi nghiệp tại Trung Quốc. Cùng thời điểm này, bị cáo được xác định đã tải hơn 500 tệp tin chứa dữ liệu nhạy cảm từ máy chủ nội bộ của Google về máy tính cá nhân để phục vụ cho các mục đích riêng.
Hành trình bại lộ
Hành vi của Linwei Ding bắt đầu bị bộ phận an ninh của Google nghi ngờ vào tháng 12/2023 sau khi phát hiện các dấu hiệu bất thường trong việc truy cập dữ liệu. Công ty đã nhanh chóng hành động và tịch thu máy tính xách tay của Ding vào tháng 1/2024, ngay trước thời điểm kỹ sư này dự định nộp đơn từ chức để rời khỏi Mỹ.
Ban đầu, vào tháng 3/2024, Ding chỉ bị truy tố với 4 tội danh đánh cắp bí mật thương mại. Tuy nhiên, tính chất nghiêm trọng của vụ việc đã khiến các công tố viên mở rộng điều tra, dẫn đến bản cáo trạng bổ sung vào tháng 2/2025 với hàng loạt tội danh mới, bao gồm cả gián điệp kinh tế. Vụ việc của Linwei Ding là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ cho các tập đoàn công nghệ trong việc bảo vệ tài sản trí tuệ, đồng thời phản ánh sự căng thẳng ngày càng leo thang trong cuộc cạnh tranh công nghệ giữa hai cường quốc Mỹ và Trung Quốc.
Linwei Ding, cựu kỹ sư của Google bị tòa án Mỹ kết tội đánh cắp bí mật AI của hãng để gửi về hai công ty Trung Quốc
Bản án nghiêm khắc cho hành vi "ăn cắp chất xám"
Sau phiên tòa kéo dài 11 ngày với những tranh luận pháp lý căng thẳng, bồi thẩm đoàn đã đi đến kết luận cuối cùng đối với Linwei Ding, 38 tuổi. Bị cáo bị kết án với tổng cộng 14 tội danh nghiêm trọng, bao gồm 7 tội danh gián điệp kinh tế và 7 tội danh đánh cắp bí mật thương mại. Đây là một trong những vụ án nổi bật nhất trong nỗ lực của Bộ Tư pháp Mỹ nhằm ngăn chặn tình trạng chảy máu chất xám và công nghệ cao sang các đối thủ cạnh tranh nước ngoài.
Mức hình phạt đối với Ding dự kiến sẽ rất nặng nề. Theo luật pháp Hoa Kỳ, mỗi tội danh gián điệp kinh tế có khung hình phạt tối đa lên tới 15 năm tù giam và khoản tiền phạt 5 triệu USD. Trong khi đó, mỗi tội danh đánh cắp bí mật thương mại cũng đi kèm mức án tối đa 10 năm tù và 250.000 USD tiền phạt. Phán quyết về mức án cụ thể sẽ được tòa án công bố vào ngày 3/2 tới đây.
Mục tiêu là "bộ não" của hạ tầng AI Google
Hồ sơ vụ án đã hé lộ quy mô và tính chất tinh vi của vụ trộm cắp này. Ding được Google (trực thuộc Alphabet) tuyển dụng vào năm 2019. Tuy nhiên, từ năm 2022 đến 2023, kỹ sư này đã lợi dụng quyền hạn để tiếp cận và sao chép các thông tin tuyệt mật. Không nhắm vào các dữ liệu người dùng thông thường, mục tiêu của Ding là các tài liệu chi tiết về cơ sở hạ tầng phần cứng và phần mềm – những thành phần cho phép các trung tâm dữ liệu siêu máy tính của Google huấn luyện các mô hình AI tiên tiến thông qua máy học (machine learning).
Cụ thể, những tài liệu bị đánh cắp chứa đựng các bí quyết công nghệ về kiến trúc chip xử lý, hệ thống quản lý và các phần mềm tối ưu hóa giúp siêu máy tính của Google đạt được khả năng thực thi ở mức đỉnh cao. Đây được xem là "bí mật gia truyền", là lợi thế cạnh tranh cốt lõi giúp Google duy trì vị thế dẫn đầu trong cuộc đua AI khốc liệt hiện nay.
Cuộc sống hai mặt của kỹ sư phần mềm
Quá trình điều tra cho thấy Ding đã sống một cuộc đời "hai mặt". Trong khi vẫn nhận lương tại Google, vào năm 2022, người này đã bí mật nhận lời mời đảm nhiệm vị trí Giám đốc công nghệ (CTO) cho một công ty công nghệ tại Trung Quốc. Thậm chí, Ding còn sở hữu 20% cổ phần của doanh nghiệp này. Trong khoảng thời gian làm việc tại Google, Ding đã lén lút đến Trung Quốc trong vài tháng để tham gia các cuộc họp với nhà đầu tư nhằm huy động vốn cho công ty kia.
Không dừng lại ở đó, đến tháng 5/2023, Ding còn tự thành lập một công ty công nghệ riêng và nộp đơn tham gia một chương trình hỗ trợ khởi nghiệp tại Trung Quốc. Cùng thời điểm này, bị cáo được xác định đã tải hơn 500 tệp tin chứa dữ liệu nhạy cảm từ máy chủ nội bộ của Google về máy tính cá nhân để phục vụ cho các mục đích riêng.
Hành trình bại lộ
Hành vi của Linwei Ding bắt đầu bị bộ phận an ninh của Google nghi ngờ vào tháng 12/2023 sau khi phát hiện các dấu hiệu bất thường trong việc truy cập dữ liệu. Công ty đã nhanh chóng hành động và tịch thu máy tính xách tay của Ding vào tháng 1/2024, ngay trước thời điểm kỹ sư này dự định nộp đơn từ chức để rời khỏi Mỹ.
Ban đầu, vào tháng 3/2024, Ding chỉ bị truy tố với 4 tội danh đánh cắp bí mật thương mại. Tuy nhiên, tính chất nghiêm trọng của vụ việc đã khiến các công tố viên mở rộng điều tra, dẫn đến bản cáo trạng bổ sung vào tháng 2/2025 với hàng loạt tội danh mới, bao gồm cả gián điệp kinh tế. Vụ việc của Linwei Ding là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ cho các tập đoàn công nghệ trong việc bảo vệ tài sản trí tuệ, đồng thời phản ánh sự căng thẳng ngày càng leo thang trong cuộc cạnh tranh công nghệ giữa hai cường quốc Mỹ và Trung Quốc.
