Chuyện gì xảy ra nếu Liên Hợp Quốc hết tiền ?

[Linh Pham]

Cuộc khủng hoảng tài chính của Liên Hợp Quốc bắt nguồn từ nguồn thu không đủ để trang trải chi phí. Hầu hết các quốc gia thành viên đều đóng phí đúng hạn, đảm bảo dòng tiền ổn định, vì vậy việc cạn kiệt quỹ là điều khó xảy ra. Về hậu quả của việc không đóng phí, các quốc gia chậm đóng phí quá hai năm sẽ bị tước quyền bỏ phiếu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.

Các nguồn tài trợ cho Liên Hợp Quốc​

Nguồn tài chính chính của Liên Hợp Quốc đến từ phí thành viên do các quốc gia thành viên đóng góp. Theo Điều 17 của Hiến chương Liên Hợp Quốc, phí thành viên của Liên Hợp Quốc “sẽ do mỗi quốc gia thành viên gánh chịu theo giới hạn được Đại hội đồng phân bổ cho quốc gia đó”. Tỷ lệ phân bổ được điều chỉnh ba năm một lần và được tính toán dựa trên các yếu tố như tổng thu nhập quốc dân của mỗi quốc gia, với mức tối đa là 22% cho bất kỳ quốc gia nào.

Nguyên nhân và giải pháp cho sự "sụp đổ" tài chính của Liên Hợp Quốc​

Lý do rất dễ hiểu vì nhiều quốc gia đang nợ phí thành viên Liên Hợp Quốc. Tính đến quý 3 năm 2025, chỉ có 136 trong số 193 quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc đã thanh toán đầy đủ phí, chiếm chỉ 66,2% tổng phí hàng năm, giảm so với 78,1% trong cùng kỳ năm 2024.

Tuy nhiên, sự "sụp đổ" này không đồng nghĩa với "cạn kiệt", vì hầu hết các quốc gia vẫn đang thanh toán đúng hạn. Chừng nào tiền vẫn tiếp tục chảy vào, nguồn vốn sẽ không cạn kiệt.

hợp quốc,
Trước tình hình này, ngoài việc tiếp tục kêu gọi các thành viên đóng phí, tất cả những gì Liên Hợp Quốc có thể làm là cắt giảm chi phí. Nhiều khoản chi tiêu không khẩn cấp đang được cắt giảm; ngân sách của Liên Hợp Quốc năm 2026 thấp hơn 15,1% so với năm 2025, chủ yếu do cắt giảm chi phí nhân sự. Liên Hợp Quốc dự kiến sẽ có ít hơn 11.600 nhân viên vào năm 2026, giảm 18,8% so với năm 2025.

Ngoài ra, để tiết kiệm chi phí hơn nữa, Liên Hợp Quốc cũng đã bắt đầu thúc đẩy việc chuyển giao một số công việc từ các khu vực có chi phí cao như New York sang các nước đang phát triển có chi phí thấp.

Mặc dù Liên Hợp Quốc vẫn chưa thoát khỏi khó khăn tài chính, nhưng việc tiết kiệm như vậy sẽ cho phép các chức năng chính của tổ chức tiếp tục hoạt động mà không bị thiếu kinh phí.

Việc không đóng phí thành viên sẽ dẫn đến những hậu quả gì?​

Theo Điều 19 của Hiến chương Liên hợp quốc, các quốc gia thành viên nợ phí hội viên quá hạn hai năm sẽ mất quyền bỏ phiếu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc. Tuy nhiên, có thể được miễn trừ nếu khoản nợ quá hạn là do "các yếu tố bất khả kháng" (như chiến tranh, thiên tai, v.v.). Một quốc gia đã mất quyền bỏ phiếu có thể ngay lập tức lấy lại quyền đó bằng cách thanh toán số tiền tối thiểu còn nợ, đưa tổng số tiền nợ xuống dưới mức phí hai năm.

Lần gần nhất nhiều quốc gia bị tước quyền bỏ phiếu là vào năm 2022, khi Iran, Sudan, Venezuela, Antigua và Barbuda, Congo (Brazzaville), Guinea, Papua New Guinea và Vanuatu bị tước quyền bỏ phiếu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc do nợ phí thành viên quá nhiều.

Tuy nhiên, xin lưu ý rằng đây là việc tước bỏ quyền bỏ phiếu của quốc gia đó tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Nếu quốc gia đó là thành viên của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, quyền bỏ phiếu của quốc gia đó tại Hội đồng Bảo an sẽ vẫn được giữ nguyên.