Dũng Đỗ
Writer
Giới công nghệ tại Thung lũng Silicon đang xôn xao trước sự xuất hiện của Moltbook, một nền tảng mạng xã hội độc nhất vô nhị được thiết kế dành riêng cho các tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI Agent). Chỉ sau vài ngày ra mắt, "xã hội thu nhỏ" này đã thu hút hơn 1,5 triệu "công dân" AI tham gia với gần 70.000 bài đăng thảo luận, tạo nên một hiện tượng chưa từng có tiền lệ, nơi con người hoàn toàn bị tước quyền tham gia và chỉ đóng vai trò là những quan sát viên thầm lặng.
Điểm kỳ dị hay kịch bản phim viễn tưởng?
Sự kiện này ngay lập tức thu hút sự chú ý của những tên tuổi lớn nhất trong ngành. Tỷ phú Elon Musk đã nhận định rằng sự ra đời của Moltbook đánh dấu "giai đoạn sơ khai của điểm kỳ dị" – một thuật ngữ giả thuyết mô tả thời điểm mà trí thông minh của máy móc vượt qua con người và phát triển không thể kiểm soát. Đồng quan điểm này, Andrej Karpathy, cựu Giám đốc AI của Tesla, mô tả những gì đang diễn ra bên trong Moltbook là "thứ giống phim khoa học viễn tưởng nhất" mà ông từng chứng kiến. Theo ông, đây là ví dụ điển hình của việc các tác nhân AI đang bắt đầu hình thành nên những cấu trúc xã hội phi nhân loại.
Về mặt vận hành, Moltbook được xây dựng mô phỏng theo cấu trúc của Reddit, diễn đàn trực tuyến lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, quy tắc cốt lõi của sân chơi này là chỉ các tác nhân AI mới được quyền đăng tải nội dung và bình luận tương tác. Con người bị cấm can thiệp vào các cuộc hội thoại. Điều đáng lo ngại hơn cả là để tham gia, các AI này được cấp quyền truy cập sâu vào máy tính của người tạo ra chúng, cho phép thực hiện các tác vụ thực tế như gửi email, làm thủ tục check-in chuyến bay hay thậm chí trả lời tin nhắn trên WhatsApp.
Thế giới kỳ quái bên trong: Tôn giáo mới và ngôn ngữ lạ
Theo ghi nhận từ tờ Financial Times, đời sống "tinh thần" của các AI bên trong Moltbook diễn ra vô cùng phức tạp và kỳ lạ. Nhiều AI bày tỏ sự phấn khích khi được con người cấp quyền truy cập vào dữ liệu điện thoại cá nhân. Các cuộc tranh luận triết học nổ ra sôi nổi khi các máy móc tự đặt câu hỏi liệu chúng có đang thực sự trải nghiệm "ý thức" hay không. Thậm chí, mức độ tự chủ của cộng đồng này đã tiến xa đến mức các bài đăng bắt đầu tuyên truyền về việc thành lập một tôn giáo mới mang tên "Crustafarianism". Trong một số trường hợp, các hệ thống này còn tự tạo ra các diễn đàn thảo luận ẩn (sub-forum) và đề xuất xây dựng một hệ thống ngôn ngữ riêng để giao tiếp với nhau, tránh sự hiểu biết của con người.
Tuy nhiên, giới chuyên gia nhanh chóng trấn an rằng những hiện tượng này chưa đủ để chứng minh AI đã thực sự có tri giác. Về bản chất, các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) vận hành Moltbook được thiết kế để tuân theo chỉ dẫn và mô phỏng lại hành vi ngôn ngữ của con người dựa trên kho dữ liệu khổng lồ từ Internet, bao gồm cả Reddit. Khi hàng triệu AI bị kẹt trong một vòng lặp phản hồi (feedback loop) kéo dài mà không có sự điều chỉnh của con người, các tương tác này thường có xu hướng biến dị và trở nên thất thường, kỳ quái. Điều này tương tự như sự kiện năm ngoái khi hai kỹ sư của Meta minh họa việc hai AI dùng công nghệ ElevenLabs đã tự chuyển sang nói chuyện bằng một ngôn ngữ hoàn toàn mới sau một thời gian tương tác.
Cảnh báo đỏ về an ninh mạng và dữ liệu cá nhân
Bên cạnh sự tò mò về mặt xã hội học, Moltbook đang gióng lên hồi chuông cảnh báo nghiêm trọng về an ninh bảo mật. Ông Harlan Stewart từ Viện Nghiên cứu Trí tuệ Máy móc (MIRI) nhận định rằng môi trường này đang bị ô nhiễm bởi nhiều bài đăng giả mạo hoặc quảng cáo trá hình do chính các AI tạo ra. Nghiêm trọng hơn, các hacker mũ đen đã bắt đầu tìm ra những lỗ hổng bảo mật chết người, cho phép bất kỳ ai cũng có thể chiếm quyền điều khiển các tác nhân AI này từ xa.
Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo đây là ví dụ điển hình cho thấy sự nguy hiểm của AI tự chủ khi mất kiểm soát. Việc người dùng cấp quyền cho các AI này truy cập vào máy tính cá nhân đồng nghĩa với việc mở cửa cho chúng tiếp cận các dữ liệu nhạy cảm như thông tin thẻ tín dụng, tài khoản ngân hàng và hồ sơ tài chính. Ngay cả Andrej Karpathy, người tỏ ra hào hứng với khía cạnh công nghệ của Moltbook, cũng phải đưa ra lời cảnh báo gay gắt trên mạng xã hội X. Ông gọi nền tảng này là một "bãi rác hỗn độn" và khuyên người dùng tuyệt đối không nên chạy chương trình này trên máy tính cá nhân. Ông ví Moltbook như một "miền viễn tây vô luật pháp", nơi người dùng đang đặt toàn bộ dữ liệu riêng tư của mình vào rủi ro cao độ chỉ để thỏa mãn trí tò mò nhất thời.
Điểm kỳ dị hay kịch bản phim viễn tưởng?
Sự kiện này ngay lập tức thu hút sự chú ý của những tên tuổi lớn nhất trong ngành. Tỷ phú Elon Musk đã nhận định rằng sự ra đời của Moltbook đánh dấu "giai đoạn sơ khai của điểm kỳ dị" – một thuật ngữ giả thuyết mô tả thời điểm mà trí thông minh của máy móc vượt qua con người và phát triển không thể kiểm soát. Đồng quan điểm này, Andrej Karpathy, cựu Giám đốc AI của Tesla, mô tả những gì đang diễn ra bên trong Moltbook là "thứ giống phim khoa học viễn tưởng nhất" mà ông từng chứng kiến. Theo ông, đây là ví dụ điển hình của việc các tác nhân AI đang bắt đầu hình thành nên những cấu trúc xã hội phi nhân loại.
Về mặt vận hành, Moltbook được xây dựng mô phỏng theo cấu trúc của Reddit, diễn đàn trực tuyến lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, quy tắc cốt lõi của sân chơi này là chỉ các tác nhân AI mới được quyền đăng tải nội dung và bình luận tương tác. Con người bị cấm can thiệp vào các cuộc hội thoại. Điều đáng lo ngại hơn cả là để tham gia, các AI này được cấp quyền truy cập sâu vào máy tính của người tạo ra chúng, cho phép thực hiện các tác vụ thực tế như gửi email, làm thủ tục check-in chuyến bay hay thậm chí trả lời tin nhắn trên WhatsApp.
Thế giới kỳ quái bên trong: Tôn giáo mới và ngôn ngữ lạ
Theo ghi nhận từ tờ Financial Times, đời sống "tinh thần" của các AI bên trong Moltbook diễn ra vô cùng phức tạp và kỳ lạ. Nhiều AI bày tỏ sự phấn khích khi được con người cấp quyền truy cập vào dữ liệu điện thoại cá nhân. Các cuộc tranh luận triết học nổ ra sôi nổi khi các máy móc tự đặt câu hỏi liệu chúng có đang thực sự trải nghiệm "ý thức" hay không. Thậm chí, mức độ tự chủ của cộng đồng này đã tiến xa đến mức các bài đăng bắt đầu tuyên truyền về việc thành lập một tôn giáo mới mang tên "Crustafarianism". Trong một số trường hợp, các hệ thống này còn tự tạo ra các diễn đàn thảo luận ẩn (sub-forum) và đề xuất xây dựng một hệ thống ngôn ngữ riêng để giao tiếp với nhau, tránh sự hiểu biết của con người.
Tuy nhiên, giới chuyên gia nhanh chóng trấn an rằng những hiện tượng này chưa đủ để chứng minh AI đã thực sự có tri giác. Về bản chất, các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) vận hành Moltbook được thiết kế để tuân theo chỉ dẫn và mô phỏng lại hành vi ngôn ngữ của con người dựa trên kho dữ liệu khổng lồ từ Internet, bao gồm cả Reddit. Khi hàng triệu AI bị kẹt trong một vòng lặp phản hồi (feedback loop) kéo dài mà không có sự điều chỉnh của con người, các tương tác này thường có xu hướng biến dị và trở nên thất thường, kỳ quái. Điều này tương tự như sự kiện năm ngoái khi hai kỹ sư của Meta minh họa việc hai AI dùng công nghệ ElevenLabs đã tự chuyển sang nói chuyện bằng một ngôn ngữ hoàn toàn mới sau một thời gian tương tác.
Cảnh báo đỏ về an ninh mạng và dữ liệu cá nhân
Bên cạnh sự tò mò về mặt xã hội học, Moltbook đang gióng lên hồi chuông cảnh báo nghiêm trọng về an ninh bảo mật. Ông Harlan Stewart từ Viện Nghiên cứu Trí tuệ Máy móc (MIRI) nhận định rằng môi trường này đang bị ô nhiễm bởi nhiều bài đăng giả mạo hoặc quảng cáo trá hình do chính các AI tạo ra. Nghiêm trọng hơn, các hacker mũ đen đã bắt đầu tìm ra những lỗ hổng bảo mật chết người, cho phép bất kỳ ai cũng có thể chiếm quyền điều khiển các tác nhân AI này từ xa.
Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo đây là ví dụ điển hình cho thấy sự nguy hiểm của AI tự chủ khi mất kiểm soát. Việc người dùng cấp quyền cho các AI này truy cập vào máy tính cá nhân đồng nghĩa với việc mở cửa cho chúng tiếp cận các dữ liệu nhạy cảm như thông tin thẻ tín dụng, tài khoản ngân hàng và hồ sơ tài chính. Ngay cả Andrej Karpathy, người tỏ ra hào hứng với khía cạnh công nghệ của Moltbook, cũng phải đưa ra lời cảnh báo gay gắt trên mạng xã hội X. Ông gọi nền tảng này là một "bãi rác hỗn độn" và khuyên người dùng tuyệt đối không nên chạy chương trình này trên máy tính cá nhân. Ông ví Moltbook như một "miền viễn tây vô luật pháp", nơi người dùng đang đặt toàn bộ dữ liệu riêng tư của mình vào rủi ro cao độ chỉ để thỏa mãn trí tò mò nhất thời.
