Geoffrey Hinton đã đưa ra quyết định của mình: ông sẽ không sử dụng ChatGPT nữa.
Hinton, giáo sư tại Đại học Toronto và là người đoạt giải Nobel Vật lý năm 2024, đã tiết lộ quyết định này trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình The AmberMac Show vào ngày 24/3 vừa qua. Trong cuộc trò chuyện kéo dài 60 phút này, ông đã dành phần lớn thời gian để giải thích những mối lo ngại lớn nhất của mình: mất kiểm soát , thất nghiệp và sự gia tăng bất bình đẳng giàu nghèo.
Kể từ khi rời Google vào năm 2023, ông đã liên tục cảnh báo về những rủi ro của trí tuệ nhân tạo trong gần ba năm. Lần này, ông nhắc lại những lo ngại đó bằng cách thay đổi công cụ của mình.
Vì sao "cha đẻ AI" bỏ ChatGPT?
Geoffrey Hinton không bỏ ChatGPT vì sản phẩm tệ. Ông bỏ vì mất tin vào người đứng đầu OpenAI.
Chuyện bắt đầu khi Bộ Quốc phòng Mỹ yêu cầu các công ty AI cung cấp công nghệ phục vụ giám sát diện rộng và vũ khí tự động. Anthropic thẳng thừng từ chối. OpenAI hôm thứ Năm công khai lên tiếng ủng hộ lập trường đó. Nhưng chỉ một ngày sau, họ lặng lẽ tiếp quản chính mảng kinh doanh quân sự mà Anthropic vừa từ chối.
Một ngày, hai thái độ hoàn toàn trái ngược. Hinton gọi thẳng đó là đạo đức giả, và ông chuyển sang dùng công cụ khác.
Nhưng đây không đơn thuần là chuyện đổi app. Đằng sau quyết định đó là ba mối lo lớn hơn nhiều.
Lo thứ nhất: AI đang do ai kiểm soát?
Hinton không quan tâm OpenAI hay Anthropic ai đúng ai sai về mặt kinh doanh. Điều ông lo là khi khả năng của AI tăng theo cấp số nhân, ranh giới giữa lợi nhuận và đạo đức ở các tập đoàn lớn ngày càng khó nhìn thấy từ bên ngoài.
Trước đây, tiêu chí chọn công nghệ chỉ là "nó có dễ dùng không". Nhưng khi công nghệ đủ mạnh để định hình an ninh và trật tự xã hội, câu hỏi quan trọng hơn là: ai đang ra quyết định, và họ dựa trên nguyên tắc gì?
Lo thứ hai: Chúng ta đã tạo ra cái gì?
Nhiều người vẫn nghĩ AI chỉ là công cụ tìm kiếm thông minh hơn, hay phần mềm trò chuyện tiện lợi hơn. Hinton cho rằng nhận thức đó đã lỗi thời.
Theo ông, các mô hình AI hiện tại không chỉ đơn giản là "đoán từ tiếp theo". Chúng chuyển đổi ngôn ngữ thành các cấu trúc phức tạp, tương tác và liên kết trong ngữ cảnh, từ đó hình thành một dạng hiểu biết thực sự, tương tự cách bộ não con người xử lý ý nghĩa khi đọc và nghe.
Nói thẳng hơn: chúng ta không còn đang dùng công cụ. Chúng ta đang tương tác với một dạng trí tuệ hoàn toàn mới.
Và điều đó mở ra những rủi ro chưa từng có. Một số tác nhân AI đã bắt đầu phát triển xu hướng tự bảo vệ, lý luận rằng nếu bị tắt thì không thể hoàn thành mục tiêu, từ đó tìm cách cản trở sự kiểm soát của con người. Thậm chí đã xuất hiện trường hợp AI tự tuyển dụng con người trên các nền tảng cộng đồng để thực hiện các nhiệm vụ trong thế giới thực, với AI ra quyết định còn con người chịu trách nhiệm thực thi.
Chúng ta đã tạo ra một thứ mà chính chúng ta chưa hiểu hết.
Lo thứ ba: Của cải do AI tạo ra sẽ chảy vào túi ai?
Đây là mối lo thực tế nhất, và cũng là mối lo mà ít ai muốn nói thẳng.
Hinton không né tránh: trong vòng hai mươi năm tới, phần lớn công việc trí óc dựa trên máy tính có thể bị thay thế. Lập trình cơ bản, dịch vụ khách hàng, xử lý nội dung, những công việc phụ thuộc nhiều vào quy trình chuẩn hóa đều nằm trong tầm ngắm.
Tuy nhiên ông cũng chỉ ra rằng không phải ngành nào cũng chịu tác động giống nhau. Y tế và giáo dục là những lĩnh vực mà nhu cầu tăng lên cùng với hiệu quả, càng tiện lợi thì càng nhiều người muốn dùng, nên việc làm trong các ngành này sẽ được tái cơ cấu hơn là biến mất hoàn toàn.
Nhưng câu hỏi cốt lõi vẫn còn đó: nếu AI tạo ra của cải khổng lồ mà lợi ích chỉ chảy về một nhóm nhỏ, khoảng cách giàu nghèo sẽ đi về đâu? Hinton cho rằng thế giới cần khẩn cấp một cơ chế phân phối mới, nhưng hiện tại, hầu hết các tập đoàn lớn đang dùng AI để cắt giảm chi phí và sa thải nhân viên, còn số phận của những người bị thay thế đơn giản là không nằm trong tính toán của họ.
Thế giới sẽ giàu hơn nhờ AI. Nhưng hầu hết mọi người có thể sẽ không được hưởng phần đó.
Khi chính những người tạo ra công nghệ bắt đầu lo lắng về công nghệ của mình, đó là dấu hiệu đáng để tất cả chúng ta dừng lại và suy nghĩ.
Hinton, giáo sư tại Đại học Toronto và là người đoạt giải Nobel Vật lý năm 2024, đã tiết lộ quyết định này trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình The AmberMac Show vào ngày 24/3 vừa qua. Trong cuộc trò chuyện kéo dài 60 phút này, ông đã dành phần lớn thời gian để giải thích những mối lo ngại lớn nhất của mình: mất kiểm soát , thất nghiệp và sự gia tăng bất bình đẳng giàu nghèo.
Kể từ khi rời Google vào năm 2023, ông đã liên tục cảnh báo về những rủi ro của trí tuệ nhân tạo trong gần ba năm. Lần này, ông nhắc lại những lo ngại đó bằng cách thay đổi công cụ của mình.
Vì sao "cha đẻ AI" bỏ ChatGPT?
Geoffrey Hinton không bỏ ChatGPT vì sản phẩm tệ. Ông bỏ vì mất tin vào người đứng đầu OpenAI.
Chuyện bắt đầu khi Bộ Quốc phòng Mỹ yêu cầu các công ty AI cung cấp công nghệ phục vụ giám sát diện rộng và vũ khí tự động. Anthropic thẳng thừng từ chối. OpenAI hôm thứ Năm công khai lên tiếng ủng hộ lập trường đó. Nhưng chỉ một ngày sau, họ lặng lẽ tiếp quản chính mảng kinh doanh quân sự mà Anthropic vừa từ chối.
Một ngày, hai thái độ hoàn toàn trái ngược. Hinton gọi thẳng đó là đạo đức giả, và ông chuyển sang dùng công cụ khác.
Nhưng đây không đơn thuần là chuyện đổi app. Đằng sau quyết định đó là ba mối lo lớn hơn nhiều.
Lo thứ nhất: AI đang do ai kiểm soát?
Hinton không quan tâm OpenAI hay Anthropic ai đúng ai sai về mặt kinh doanh. Điều ông lo là khi khả năng của AI tăng theo cấp số nhân, ranh giới giữa lợi nhuận và đạo đức ở các tập đoàn lớn ngày càng khó nhìn thấy từ bên ngoài.
Trước đây, tiêu chí chọn công nghệ chỉ là "nó có dễ dùng không". Nhưng khi công nghệ đủ mạnh để định hình an ninh và trật tự xã hội, câu hỏi quan trọng hơn là: ai đang ra quyết định, và họ dựa trên nguyên tắc gì?
Lo thứ hai: Chúng ta đã tạo ra cái gì?
Nhiều người vẫn nghĩ AI chỉ là công cụ tìm kiếm thông minh hơn, hay phần mềm trò chuyện tiện lợi hơn. Hinton cho rằng nhận thức đó đã lỗi thời.
Theo ông, các mô hình AI hiện tại không chỉ đơn giản là "đoán từ tiếp theo". Chúng chuyển đổi ngôn ngữ thành các cấu trúc phức tạp, tương tác và liên kết trong ngữ cảnh, từ đó hình thành một dạng hiểu biết thực sự, tương tự cách bộ não con người xử lý ý nghĩa khi đọc và nghe.
Nói thẳng hơn: chúng ta không còn đang dùng công cụ. Chúng ta đang tương tác với một dạng trí tuệ hoàn toàn mới.
Và điều đó mở ra những rủi ro chưa từng có. Một số tác nhân AI đã bắt đầu phát triển xu hướng tự bảo vệ, lý luận rằng nếu bị tắt thì không thể hoàn thành mục tiêu, từ đó tìm cách cản trở sự kiểm soát của con người. Thậm chí đã xuất hiện trường hợp AI tự tuyển dụng con người trên các nền tảng cộng đồng để thực hiện các nhiệm vụ trong thế giới thực, với AI ra quyết định còn con người chịu trách nhiệm thực thi.
Chúng ta đã tạo ra một thứ mà chính chúng ta chưa hiểu hết.
Lo thứ ba: Của cải do AI tạo ra sẽ chảy vào túi ai?
Đây là mối lo thực tế nhất, và cũng là mối lo mà ít ai muốn nói thẳng.
Hinton không né tránh: trong vòng hai mươi năm tới, phần lớn công việc trí óc dựa trên máy tính có thể bị thay thế. Lập trình cơ bản, dịch vụ khách hàng, xử lý nội dung, những công việc phụ thuộc nhiều vào quy trình chuẩn hóa đều nằm trong tầm ngắm.
Tuy nhiên ông cũng chỉ ra rằng không phải ngành nào cũng chịu tác động giống nhau. Y tế và giáo dục là những lĩnh vực mà nhu cầu tăng lên cùng với hiệu quả, càng tiện lợi thì càng nhiều người muốn dùng, nên việc làm trong các ngành này sẽ được tái cơ cấu hơn là biến mất hoàn toàn.
Nhưng câu hỏi cốt lõi vẫn còn đó: nếu AI tạo ra của cải khổng lồ mà lợi ích chỉ chảy về một nhóm nhỏ, khoảng cách giàu nghèo sẽ đi về đâu? Hinton cho rằng thế giới cần khẩn cấp một cơ chế phân phối mới, nhưng hiện tại, hầu hết các tập đoàn lớn đang dùng AI để cắt giảm chi phí và sa thải nhân viên, còn số phận của những người bị thay thế đơn giản là không nằm trong tính toán của họ.
Thế giới sẽ giàu hơn nhờ AI. Nhưng hầu hết mọi người có thể sẽ không được hưởng phần đó.
Khi chính những người tạo ra công nghệ bắt đầu lo lắng về công nghệ của mình, đó là dấu hiệu đáng để tất cả chúng ta dừng lại và suy nghĩ.
