Mỹ Lệ✔
Writer
Mùi nhựa cháy xộc thẳng vào mặt Vicky Vivaldi giữa cái nóng 42 độ C tại Florida (Mỹ). Hệ thống điều hòa trên chiếc Ford F-150 bị hỏng. Đến đại lý, cô nhận về một báo giá "ngã ngửa": 5.100 USD với yêu cầu thay mới toàn bộ điều hòa. Dự kiến ban đầu chỉ khoảng 2.000 USD, Vivaldi quyết định chụp báo giá gửi lên ChatGPT.
Kết quả bất ngờ: AI nhận định mức giá quá cao và gợi ý cô liên hệ trực tiếp với bộ phận chăm sóc khách hàng của Ford để hỏi về diện bảo hành. Nhờ đó, hãng đã can thiệp và giảm gần một nửa hóa đơn cho cô.
Vivaldi không phải trường hợp duy nhất. Ngày càng nhiều chủ xe tìm đến các trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) như một giải pháp để tham chiếu báo giá, chẩn đoán triệu chứng hỏng hóc, thậm chí tự mò mẫm sửa xe. Tuy nhiên, giới chuyên gia và thợ máy lại đưa ra những góc nhìn đầy trái chiều về xu hướng này.
Khi AI trở thành "công cụ gạt bỏ hoài nghi"
Sự bùng nổ của AI đang đánh trúng tâm lý sợ bị "vẽ bệnh" hoặc ép giá của nhiều tài xế khi mang xe đi bảo dưỡng.
Với Alexis Burris Duncan (34 tuổi, sống tại Indiana), mất việc và ám ảnh bởi lần thợ máy làm ẩu khiến xe rung lắc, cô chọn tin vào AI. Được ChatGPT hướng dẫn tỉ mỉ từng bước, Duncan tự mua linh kiện và thay thế thành công bộ lọc gió cùng mô tơ quạt gió cho chiếc Mazda 2021. Tổng chi phí chưa đến 200 USD, rẻ hơn rất nhiều so với tiền công chẩn đoán tại gara.
Không chỉ người dùng, một số gara sửa xe cũng xem AI là công cụ minh bạch hóa dịch vụ. Anh Palmer Dababneh, đồng sở hữu trung tâm sửa chữa lưu động Underdog Automotive (Texas), thậm chí còn khuyến khích khách hàng đưa thông tin vào chatbot để kiểm chứng.
"AI làm rất tốt việc kiểm chứng thông tin độc lập. Nhờ đó khách hàng tin tưởng hơn, chúng tôi không sợ bị nghi ngờ là nói dối hay cố tình chèo kéo bán thêm dịch vụ," anh Dababneh chia sẻ.
"Tiền mất tật mang" vì tin lời khuyên từ AI
Dù mang lại sự tiện lợi, việc quá phụ thuộc vào AI khi không có kiến thức chuyên môn lại là một "dao hai lưỡi".
Richard Fasulo, một kỹ thuật viên tại New York nổi tiếng trên mạng xã hội với biệt danh Check Engine Chuck, cảnh báo rằng ông thường xuyên phải "chữa cháy" cho những tài xế nghe theo chatbot rồi thay nhầm phụ tùng.
"Chi phí để sửa lại những sai lầm do tự làm theo AI thường đắt hơn nhiều so với việc mang xe đến gara uy tín ngay từ đầu. Chưa kể nếu xảy ra tai nạn, trách nhiệm pháp lý hoàn toàn thuộc về chủ xe," Richard Fasulo nhấn mạnh.
Bài học của Sienna Mallon—một nữ tài xế 29 tuổi—là minh chứng rõ nhất. Khi đang lái xe ở vùng hẻo lánh nước Úc, chiếc Toyota Land Cruiser của cô báo lỗi nhiên liệu. Kết nối Starlink để hỏi ChatGPT, cô nhận được chẩn đoán là do xăng lẫn nước. Sienna Mallon tốn cả buổi sáng tháo, bơm xả và lắp lại bộ lọc nhiên liệu nhưng xe vẫn báo lỗi.
Chỉ đến khi gọi FaceTime cho anh trai (một người có kinh nghiệm), cô mới biết nguyên nhân thực sự chỉ đơn giản là bộ lọc bị tắc. Dù sự cố không làm hỏng xe, Sienna Mallon rút ra bài học: "Đừng bao giờ can thiệp vào những thứ bạn không biết cách khôi phục lại nếu chưa hỏi ý kiến chuyên gia."
Dùng AI sao cho đúng cách?
Các chuyên gia ô tô nhận định AI là một trợ thủ đắc lực, nhưng không thể thay thế hoàn toàn đôi tay và đôi mắt của thợ chuyên nghiệp. Nếu muốn sử dụng AI để "khám bệnh" cho xe, người dùng nên lưu ý:
• Mô tả càng chi tiết càng tốt: Đừng chỉ nói "động cơ có tiếng động lạ". Hãy mô tả chi tiết âm thanh, hoàn cảnh xuất hiện, kèm theo hãng xe, dòng xe, năm sản xuất hoặc tốt nhất là cung cấp mã VIN.
• Luôn xác minh độc lập: Chatbot có thể đưa ra câu trả lời rất tự tin nhưng hoàn toàn sai lệch (hiện tượng ảo giác của AI). Hãy kiểm tra chéo thông tin với các nguồn uy tín hoặc trao đổi lại với thợ máy.
• Biết dừng lại đúng lúc: Đừng bao giờ tự ý can thiệp vào các hệ thống an toàn phức tạp như phanh, động cơ hay hộp số nếu không có chuyên môn.
AI có thể giúp bạn tránh bị chặt chém và xử lý các sự cố vặt, nhưng với những chiếc xe chạy hàng chục km/h trên đường, sự cẩn trọng và tay nghề của con người vẫn là yếu tố quyết định sự an toàn.
Kết quả bất ngờ: AI nhận định mức giá quá cao và gợi ý cô liên hệ trực tiếp với bộ phận chăm sóc khách hàng của Ford để hỏi về diện bảo hành. Nhờ đó, hãng đã can thiệp và giảm gần một nửa hóa đơn cho cô.
Vivaldi không phải trường hợp duy nhất. Ngày càng nhiều chủ xe tìm đến các trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) như một giải pháp để tham chiếu báo giá, chẩn đoán triệu chứng hỏng hóc, thậm chí tự mò mẫm sửa xe. Tuy nhiên, giới chuyên gia và thợ máy lại đưa ra những góc nhìn đầy trái chiều về xu hướng này.
Khi AI trở thành "công cụ gạt bỏ hoài nghi"
Sự bùng nổ của AI đang đánh trúng tâm lý sợ bị "vẽ bệnh" hoặc ép giá của nhiều tài xế khi mang xe đi bảo dưỡng.
Với Alexis Burris Duncan (34 tuổi, sống tại Indiana), mất việc và ám ảnh bởi lần thợ máy làm ẩu khiến xe rung lắc, cô chọn tin vào AI. Được ChatGPT hướng dẫn tỉ mỉ từng bước, Duncan tự mua linh kiện và thay thế thành công bộ lọc gió cùng mô tơ quạt gió cho chiếc Mazda 2021. Tổng chi phí chưa đến 200 USD, rẻ hơn rất nhiều so với tiền công chẩn đoán tại gara.
Không chỉ người dùng, một số gara sửa xe cũng xem AI là công cụ minh bạch hóa dịch vụ. Anh Palmer Dababneh, đồng sở hữu trung tâm sửa chữa lưu động Underdog Automotive (Texas), thậm chí còn khuyến khích khách hàng đưa thông tin vào chatbot để kiểm chứng.
"AI làm rất tốt việc kiểm chứng thông tin độc lập. Nhờ đó khách hàng tin tưởng hơn, chúng tôi không sợ bị nghi ngờ là nói dối hay cố tình chèo kéo bán thêm dịch vụ," anh Dababneh chia sẻ.
"Tiền mất tật mang" vì tin lời khuyên từ AI
Dù mang lại sự tiện lợi, việc quá phụ thuộc vào AI khi không có kiến thức chuyên môn lại là một "dao hai lưỡi".
Richard Fasulo, một kỹ thuật viên tại New York nổi tiếng trên mạng xã hội với biệt danh Check Engine Chuck, cảnh báo rằng ông thường xuyên phải "chữa cháy" cho những tài xế nghe theo chatbot rồi thay nhầm phụ tùng.
"Chi phí để sửa lại những sai lầm do tự làm theo AI thường đắt hơn nhiều so với việc mang xe đến gara uy tín ngay từ đầu. Chưa kể nếu xảy ra tai nạn, trách nhiệm pháp lý hoàn toàn thuộc về chủ xe," Richard Fasulo nhấn mạnh.
Bài học của Sienna Mallon—một nữ tài xế 29 tuổi—là minh chứng rõ nhất. Khi đang lái xe ở vùng hẻo lánh nước Úc, chiếc Toyota Land Cruiser của cô báo lỗi nhiên liệu. Kết nối Starlink để hỏi ChatGPT, cô nhận được chẩn đoán là do xăng lẫn nước. Sienna Mallon tốn cả buổi sáng tháo, bơm xả và lắp lại bộ lọc nhiên liệu nhưng xe vẫn báo lỗi.
Chỉ đến khi gọi FaceTime cho anh trai (một người có kinh nghiệm), cô mới biết nguyên nhân thực sự chỉ đơn giản là bộ lọc bị tắc. Dù sự cố không làm hỏng xe, Sienna Mallon rút ra bài học: "Đừng bao giờ can thiệp vào những thứ bạn không biết cách khôi phục lại nếu chưa hỏi ý kiến chuyên gia."
Dùng AI sao cho đúng cách?
Các chuyên gia ô tô nhận định AI là một trợ thủ đắc lực, nhưng không thể thay thế hoàn toàn đôi tay và đôi mắt của thợ chuyên nghiệp. Nếu muốn sử dụng AI để "khám bệnh" cho xe, người dùng nên lưu ý:
• Mô tả càng chi tiết càng tốt: Đừng chỉ nói "động cơ có tiếng động lạ". Hãy mô tả chi tiết âm thanh, hoàn cảnh xuất hiện, kèm theo hãng xe, dòng xe, năm sản xuất hoặc tốt nhất là cung cấp mã VIN.
• Luôn xác minh độc lập: Chatbot có thể đưa ra câu trả lời rất tự tin nhưng hoàn toàn sai lệch (hiện tượng ảo giác của AI). Hãy kiểm tra chéo thông tin với các nguồn uy tín hoặc trao đổi lại với thợ máy.
• Biết dừng lại đúng lúc: Đừng bao giờ tự ý can thiệp vào các hệ thống an toàn phức tạp như phanh, động cơ hay hộp số nếu không có chuyên môn.
AI có thể giúp bạn tránh bị chặt chém và xử lý các sự cố vặt, nhưng với những chiếc xe chạy hàng chục km/h trên đường, sự cẩn trọng và tay nghề của con người vẫn là yếu tố quyết định sự an toàn.
Nguồn: WSJ
