Israel không ném bom tên lửa hay căn cứ, họ đã phá hủy cụm công nghiệp hóa chất quan trọng của Iran.

[Mr Bens]

Trong nhiều năm qua, các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Trung Đông thường tập trung vào những mục tiêu như tàu cao tốc, hệ thống radar hay các trạm liên lạc của Iran. Những đòn tấn công này tạo ra hình ảnh về sức mạnh quân sự, nhưng hiệu quả thực tế lại khá hạn chế. Nhiều mục tiêu bị phá hủy có thể nhanh chóng được thay thế hoặc khôi phục, khiến năng lực tổng thể của Iran không bị ảnh hưởng quá lớn.

Tuy nhiên, cách tiếp cận của Israel lại hoàn toàn khác. Thay vì nhắm vào các cơ sở quân sự quen thuộc, Israel được cho là đã lựa chọn một mục tiêu mang tính chiến lược hơn nhiều: nhà máy chủ lực của công ty hóa dầu lớn nhất Iran tại khu vực tây nam nước này. Chỉ sau một đêm, hàng loạt bể chứa, tháp phản ứng và hệ thống đường ống đã bị phá hủy. Điều này đặt ra câu hỏi vì sao Israel lại chọn một cơ sở công nghiệp thay vì các mục tiêu quân sự truyền thống.

Nhắm vào trung tâm công nghiệp thay vì mục tiêu quân sự​

Theo phân tích, những mục tiêu như tàu cao tốc, radar hay trạm liên lạc tuy mang tính quân sự nhưng không khó để thay thế. Tàu mới có thể được đóng hoặc bổ sung, radar có thể mua và lắp đặt lại, còn các trạm liên lạc hoàn toàn có thể khôi phục trong thời gian ngắn. Thực tế cho thấy sau nhiều năm chịu các chiến dịch quân sự từ Mỹ, Iran vẫn duy trì hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và tiếp tục phát triển năng lực tên lửa.

Ngược lại, Israel được cho là đã tập trung vào Khu kinh tế đặc biệt Mahshahr ở tây nam Iran, nơi đặt cơ sở sản xuất trọng yếu của Công ty Hóa dầu Karen. Đây là một trong những trung tâm hóa chất quan trọng nhất của Iran với mạng lưới bể chứa khổng lồ, tháp phản ứng và hệ thống đường ống dày đặc.

Mục tiêu chính của cuộc không kích được cho là các thiết bị cốt lõi phục vụ sản xuất hóa chất, bao gồm những hệ thống liên quan đến isocyanat. Nếu các thiết bị này bị hư hại nghiêm trọng, toàn bộ dây chuyền sản xuất có thể phải dừng hoạt động ngay lập tức. Không giống như việc sửa chữa một công trình thông thường, quá trình khôi phục các thiết bị công nghiệp phức tạp này có thể kéo dài nhiều tháng.

Ngay cả khi những lò phản ứng quan trọng không bị đánh trúng, các hệ thống cung cấp nguyên liệu, điện năng và hơi nước vẫn là điểm yếu dễ bị tổn thương. Chúng đóng vai trò tương tự hệ tuần hoàn và hệ thần kinh trong cơ thể con người. Khi các mắt xích này bị cắt đứt, toàn bộ nhà máy có thể rơi vào tình trạng tê liệt và không thể vận hành.

Đòn đánh vào nền tảng kinh tế của Iran​

Việc tập trung vào các bệ phóng tên lửa hiện không còn mang lại hiệu quả cao vì nhiều hệ thống đã được đưa xuống các cơ sở ngầm. Tương tự, các căn cứ quân sự cũng không phải mục tiêu lý tưởng khi nhân lực và trang thiết bị đã được phân tán nhằm giảm thiểu thiệt hại nếu bị tấn công.

Trong khi đó, các cơ sở hóa dầu và năng lượng lại là những tài sản có giá trị lớn nhất, tập trung nhất và gần như không thể che giấu của Iran. Đây cũng là những công trình nằm trên mặt đất, dễ bị phát hiện và đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế quốc gia.

Một lợi thế khác đối với Israel là phần lớn các cơ sở này được xây dựng gần bờ biển. Điều đó cho phép máy bay chiến đấu thực hiện các cuộc tấn công từ khoảng cách an toàn mà không cần tiến sâu vào không phận Iran hoặc đối mặt trực tiếp với hệ thống phòng không của nước này. Sau khi phóng tên lửa, các máy bay có thể nhanh chóng rút lui.

Theo cách nhìn này, chiến lược của Israel giống như đánh vào điểm yếu quan trọng nhất của đối phương. Các bệ phóng tên lửa có thể được thay thế, căn cứ quân sự có thể được sửa chữa, nhưng khi chuỗi cung ứng hóa dầu bị gián đoạn, hậu quả có thể kéo dài nhiều tháng hoặc lâu hơn. Điều đó không chỉ gây thiệt hại tài chính lớn mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh tế và công nghiệp của Iran.

Đây là khác biệt căn bản giữa cách tiếp cận của Mỹ và Israel. Nếu các chiến dịch trước đây chủ yếu tập trung vào những mục tiêu quân sự có thể nhanh chóng phục hồi, thì Israel đang hướng các đòn tấn công vào những cơ sở mang tính chiến lược, nơi tác động có thể kéo dài và sâu rộng hơn.

Thông điệp được cho là phát đi từ cuộc không kích này cũng khá rõ ràng: việc bảo vệ các hệ thống quân sự trong những cơ sở ngầm không đồng nghĩa với việc mọi tài sản quan trọng đều an toàn, bởi các cơ sở kinh tế và công nghiệp trên mặt đất vẫn có thể trở thành mục tiêu của những cuộc tấn công chính xác.